ျမန္မာသတင္း

Coup  Attempt  Unsuccessful  in Burma အိႏၵိယ ႏိုင္ငံ သို ့ျမန္မာ စစ္ေခါင္းေဆာင္ အလည္အပတ္ ေရာက္ရွိ ေနစဥ္ အတြင္း ေနျပည္ေတာ္ တိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္မွ အႀကီး တန္း အရာ ရွိ တစ္ခ်ိဳ ့က အာဏာသိမ္းရန္ ႏွင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႈးႀကီး သန္းေရႊအား ရာထူးမွ ဖယ္ရွား ရန္ ႀကိဳးစားမႈ မ်ား ရွိ ခဲ့ေသာ္ လည္း ေအာင္ျမင္ မႈ မရွိ ခဲ့ေၾကာင္း Freedom News Group မွ စံုစမ္း သိရွိ ရသည္။ အိႏိၵယ ႏိုင္ငံ ကို ေျခာက္ ႏွစ္ အတြင္း ဒုတိယ အႀကိမ္ေျမာက္ အလည္အပတ္ ခရီးစဥ္ [...]

ၿဗိတိန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ခရီးစဥ္အတြင္း အိႏိၵယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မန္မုိဟန္ ဆင္းဂ္ (Manmohan Singh) နဲ႕ ေတြ႕တဲ့အခါမွာ ကုန္သြယ္ေရးကိစၥအျပင္ အျခား လံုၿခံဳေရး အေၾကာင္းရပ္ေတြ ေဆြးေႏြးၾကတဲ့အခါ အိႏၵိယ အိမ္နီးခ်င္း ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း ေဆြးေႏြးဖို႔ ရိွတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အျပည့္အစုံကို ကိုသားၫြန္႔ဦးက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

လာမယ့္ ၾကာသပေတးေန႔ ၿဗိတိသွ် ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒးဗစ္ ကင္မရြန္း (David Cameron) နဲ႔ အိႏိၵယ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မန္မုိဟန္ ဆင္းဂ္တို႔ ေတြ႕ၾကတဲ့အခါ စီးပြားေရးကိစၥ အျပင္ ေဒသတြင္း အေျခအေနကိုလည္း ေဆြးေႏြးဖို႔ ရိွတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒီအထဲမွာေတာ့ အာဖဂန္၊ ပါကစၥတန္ အေရးကိစၥနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကိစၥေတြဟာ အဓိက ျဖစ္လိမ့္မယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ၿဗိတိန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အခု အိႏိၵယ စေရာက္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာပဲ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊဟာလည္း အခု အိႏိၵယႏိုင္ငံမွာ ရိွေနတုန္းပါ။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒီမိုကေရစီေရးအတြက္ အိႏိၵယရဲ႕ အခန္းက႑ ဘယ္ေလာက္ အေရးပါတယ္ဆိုတာ အိႏိၵယ ေခါင္းေဆာင္ေတြကို ၿဗိတိသွ် အစိုးရက သတိေပးသြားဖို႔ ရိွတယ္လို႔ လန္ဒန္အေျခစိုက္ Burma Campaign UK ရဲ႕ တာ၀န္ခံ မာ့ခ္ ဖာမနာ (Mark Farmaner) က ေျပာပါတယ္။

“Burma Campaing UK က ရတဲ့ သတင္းအရဆိုရင္ ၿဗိတိန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အေနနဲ႔ အိႏိၵယ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ ေတြ႕တဲ့အခါမွာ ျမန္မာ့အေရးကို ေဆြးေႏြးပါလိမ့္မယ္။ အခု ဒီကေန႔မွာ အိႏိၵယ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးနဲ႔ ၿဗိတိန္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ၀ီလီယံ ေဟဂင္ (William Hague) တို႔ ေတြ႕ဆံုေတာ့ ျမန္မာ့အေရးကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။ ၿဗိတိန္ရဲ႕ ႏိုင္ငံျခားေရး မူ၀ါဒမွာ ျမန္မာ့အေရးဟာ ထိပ္တန္းမွာ ရိွေနေသးတယ္ဆိုေတာ့ ဒါ သတင္းေကာင္းပါပဲ။”

ၿဗိတိန္အစိုးရဟာ လက္ရိွအားျဖင့္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သေဘာထား အေတာ္ေလး တင္းမာမႈ ရိွေပမဲ့ အိႏၵိယ အစိုးရကေတာ့ ေနာက္ပိုင္း ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ အေတာ္ေလး နီးနီးကပ္ကပ္ ဆက္ဆံလာပါတယ္။ အိႏၵိယ အစိုးရရဲ႕ လက္ရိွ ျမန္မာ့အေရး ခ်ဥ္းကပ္မႈဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေျပာင္းအလဲအတြက္ အလုပ္မျဖစ္ဘူး ဆိုတာကို ၿဗိတိသွ် ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က ေျပာႏိုင္တယ္လို႔ မာ့ခ္က ယူဆပါတယ္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ လြတ္ေျမာက္လာဖို႔နဲ႔ တိုင္းရင္းသားေတြ၊ ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုေတြနဲ႔ စစ္အစိုးရ ေတြ႕ဆံု ေဆြးေႏြးလာေအာင္ အမွန္ကန္ဆံုး ခ်ဥ္းကပ္ရမယ့္ နည္းလမ္းဟာ စစ္အာဏာရွင္ေတြကို ဖိအားေတြ ပိုေပးျခင္းပဲလို႔ ၿဗိတိန္အစိုးရက ယူဆထားတုန္းပါ။ အခု ရိွေနတဲ့ အေျခအေနဟာ ေရြးေကာက္ပဲြကို လြတ္လပ္ၿပီး မွ်တမႈ ရိွမယ္လို႔ မယူဆပါဘူး။ ေရြးေကာက္ပဲြ လုပ္ငန္းစဥ္ တခုလံုးဟာ ဒီမိုကေရစီ ေျပာင္းလဲမႈအတြက္ မဟုတ္ဘဲ စစ္အစိုးရကို ပိုၿပီး အားေကာင္းေစဖို႔သာ ျဖစ္တယ္လို႔ ယူဆထားပါတယ္။

“အခု ဖဲြ႕စည္းပံုသစ္ဟာ အာဏာရွင္စနစ္ကို တရား၀င္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္တာပဲလို႔ ယူဆပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေျပာင္းအလဲေတြျဖစ္ဖို႔ စစ္အစိုးရကို ပိုၿပီး ဖိအားေတြ ေပးရမယ္ ဆိုတာကို အိႏိၵယ အစိုးရကို ေျပာဖြယ္ရိွပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ သူတို႔အေနနဲ႔ အိႏၵိယက ျမန္မာ့အေရး လက္ရိွ ခ်ဥ္းကပ္မႈ ပံုစံကိုလည္း သေဘာမတူဘူးဆိုတာ ေျပာဖြယ္ရိွပါတယ္။ အိႏၵိယႏိုင္ငံရဲ႕ ခ်ည္းကပ္မႈဟာ အျပဳသေဘာ အေျဖမထြက္သလို အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္လာမယ္လို႔ မယူဆတဲ့ အေၾကာင္းေတြ ေျပာဆိုဖြယ္ ရိွပါတယ္။”

ၿဗိတိန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အိႏၵိယကို ေရာက္ေနခ်ိန္၊ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ကလည္း အိႏၵိယကို ေရာက္ေနခ်ိန္မွာပဲ အိႏိၵယႏိုင္ငံ အေနနဲ႔ ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီေရးအတြက္ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္ေတြကို ေဖ်ာင္းဖ် ေျပာသင့္တယ္လို႔ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာန ေျပာခြင့္ရသူ ပီ.ေဂ် ခေရာ္လီ (P.J Crowley) ကလည္း မေန႔က ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာန သတင္းစာ ရွင္းလင္းပဲြမွာ ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“အိႏၵိယ၊ ျမန္မာ အိမ္နီးခ်င္း ဆက္ဆံေရး ရိွတယ္ဆိုတာ က်ေနာ္ သတိျပဳမိပါတယ္။ အဲဒီ အိမ္နီးခ်င္း ဆက္ဆံေရးမ်ဳိးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အိႏၵိယကို အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက တိုက္တြန္း ေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။ အိႏၵိယဟာ သူ႕ရဲ႕ အရိွန္အ၀ါ၊ သူ႕ရဲ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံ ၾသဇာေတြကို အသံုးျပဳၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း လူ႕အခြင့္အေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ တိုးတက္လာေရး ျမန္မာေခါင္းေဆာင္ေတြကို နားခ် ေျပာဆိုသင့္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနနဲ႔လည္း အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုတင္ မဟုတ္ပါဘူး။ အျခား ေဒသတြင္း ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေျပာဆို တိုက္တြန္းခ်က္ေတြကိုလည္း နားေထာင္ဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံရဲ႕ ေျပာဆို တိုက္တြန္းမႈေတြပါ။”

ျမန္မာ့ အိမ္နီးခ်င္းလည္းျဖစ္၊ ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံလည္း ျဖစ္တဲ့ အိႏၵိယႏိုင္ငံ အေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒီမိုကေရစီေရးအတြက္ ပိုၿပီး တာ၀န္ယူသင့္တယ္လို႔ အေနာက္ႏိုင္ငံ အမ်ားစုက ေနာက္ပိုင္း ေျပာဆိုလာပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ G-20 စီးပြားထြန္းကား ႏိုင္ငံမ်ား အဆင့္မွာ အိႏိၵယ အေနနဲ႔ ပိုၿပီး တာ၀န္ယူမႈရိွတဲ့ ႏိုင္ငံ၊ ၾသဇာသံုးႏိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံျဖစ္ဖို႔ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြက လိုလားေနၾကပါတယ္။

ျမန္မာစစ္အစိုးရကို စီးပြားေရးအရ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔ အေရးယူတဲ့ Burma Freedom and Democracy Act လို႔ေခၚတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ လြတ္ေျမာက္ေရးနဲ႔ ဒီမုိကေရစီ အက္ဥပေဒကို ဇူလိုင္လ ၂၂ ရက္ေန႔က  အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္မွာ ေထာက္ခံမဲ အမ်ားစုနဲ႔ အတည္ျပဳခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္ သမၼတ ဘရက္ခ္ အုိဘားမား (Barack Obama) ကလည္း ဇူလိုင္လ ၂၇ ရက္ေန႔မွာ လက္မွတ္ေရးထိုး လိုက္တာေၾကာင့္ အခုဆိုရင္ ဒီဥပေဒဟာ ေနာက္ထပ္တႏွစ္ တရား၀င္ အသက္၀င္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ဘာေၾကာင့္ ဒီဥပေဒကို ခုလို သက္တမ္းတိုးလိုက္တာပါလဲ၊ ျမန္မာႏုိင္ငံ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအတြက္ ဒီဥပေဒက ဘယ္ေလာက္ထိ ထိေရာက္မႈ ျဖစ္ေစႏိုင္မလဲ ဆိုတာေတြကို မခင္ျဖဴေထြးက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ျမန္မာစစ္အစိုးရဟာ ျပည္တြင္းျပည္ပက ဖိအားေတြကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈၿပီးေတာ့ အခုခ်ိန္ထိ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို စနစ္တက်နဲ႔ ဆက္တုိက္ က်ဴးလြန္ေနတုန္း ျဖစ္တာေၾကာင့္ ဒီလို ျပည္သူေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ စနစ္တက်နဲ႔ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ က်ဴးလြန္ေနတဲ့ ျမန္မာစစ္အစိုးရကို ဒဏ္ခတ္တဲ့ အေနနဲ႔ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္က ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံ လြတ္ေျမာက္ေရးနဲ႔ ဒီမုိကေရစီ အက္ဥပေဒကို သက္တမ္းတိုးဖို႔ အထက္လႊတ္ေတာ္မွာ ကန္႔ကြက္မဲ ၁ မဲသာရွိၿပီး ေထာက္ခံမဲ ၉၉ မဲနဲ႔ တခဲနက္ ေထာက္ခံ အတည္ျပဳခဲ့ၾကတာပါ။ အခုတခါ သမၼတ အိုဘားမားကလည္း ဇူလိုင္လ ၂၇ ရက္ေန႔မွာ ဒီဥပေဒကို ေထာက္ခံ လက္မွတ္ေရးထိုးလုိက္ၿပီ ျဖစ္တာေၾကာင့္ အခု ဒီဥပေဒဟာ တရား၀င္ ေနာက္ထပ္တႏွစ္ သက္ေရာက္မႈရွိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာစစ္အစိုးရဟာ ေရြးေကာက္ပြဲေတြကေန တဆင့္ စစ္အစိုးရအာဏာ တရား၀င္ တည္ၿမဲဖို႔ ႀကိဳးစားေနတယ္၊ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာစစ္အစိုးရ က်င္းပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ တရားမွ်တ လြတ္လပ္ၿပီး အမ်ားပါ၀င္ႏုိင္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ ျဖစ္မွာမဟုတ္တဲ့အတြက္ ဒီေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ အတုအေယာင္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြသာ ျဖစ္တယ္၊ ဒါေၾကာင့္ အေမရိကန္အစိုးရ အေနနဲ႔ ဒီေရြးေကာက္ပြဲေတြကို အသိအမွတ္ မျပဳဘူး ဆိုတာကို ျပသႏုိင္ဖို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အေမရိကန္ရဲ႕ ဖိအားေတြ ဆက္လက္ ထားရိွဖို႔ အေရးႀကီးတဲ့အခ်ိန္ ျဖစ္တယ္လို႔ ဒီဥပေဒ ခ်မွတ္ႏိုင္ေရး အဓိက ႀကိဳးပမ္းခဲ့သူ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ မစ္ခ်္ မက္ေကာ္နဲလ္ (Mitch McConnell) က ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္တြင္း အထက္လႊတ္ေတာ္မွာ ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“အထက္လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ သံုးပံု ႏွစ္ပံုေက်ာ္၊ ဒီမိုကရက္နဲ႔ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ ပါတီ ၂ ရပ္စလံုးက လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြကေန ျမန္မာႏိုင္ငံ လြတ္ေျမာက္ေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ အက္ဥပေဒ သက္တမ္းတိုးဖို႔ တခဲနက္ ေထာက္ခံခဲ့ၾကတာကို ၾကည့္ရင္ ဒီႏွစ္အတြင္း ျမန္မာစစ္အစိုးရ က်င္းပဖို႔ ႀကိဳးစားေနတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ အတုအေယာင္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ ျဖစ္တာေၾကာင့္ လက္မခံႏိုင္ဘူး ဆိုတာပါပဲ။ ျမန္မာစစ္အစိုးရကို အသိအမွတ္ မျပဳေၾကာင္း ျပသဖို႔၊ ျမန္မာစစ္အစိုးရကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲလာေအာင္ ဖိအား ဆက္ေပးသြားဖို႔ အခုခ်ိန္ဟာ ဒီဥပေဒ သက္တမ္းတိုးသင့္ဆံုး အခ်ိန္၊ အေရးႀကီးဆံုးအခ်ိန္ ျဖစ္ပါတယ္။”

ျမန္မာစစ္အစိုးရဟာ အမ်ားလက္ခံႏုိင္စရာ မရွိတဲ့ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒသစ္ ေရးဆြဲအတည္ျပဳၿပီး အတုအေယာင္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို ဆက္ၿပီး က်င္းပဖို႔ ႀကိဳးစားေနတုန္း ျဖစ္လို႔လည္း မစၥတာ မက္ေကာနဲလ္က ေ၀ဖန္ခဲ့ပါတယ္။

အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ မက္စ္ေဘာကပ္စ္ (Maxbaucus) ကလည္း အခု သက္တမ္းတိုး ခ်မွတ္လုိက္တဲ့ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔ အေရးယူမႈကေန ႏုိင္ငံျခား၀င္ေငြ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းနဲ႔ခ်ီ ျမန္မာစစ္အစိုးရလက္ထဲ အလြယ္တကူ ေရာက္သြားမယ့္ ကိစၥကို ကန္႔သတ္ႏိုင္တာေၾကာင့္ ျမန္မာစစ္အစိုးရ အေနနဲ႔ ျပည္သူေတြကို ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္း အက်ဥ္းခ်မႈေတြကို လြယ္လြယ္ကူကူနဲ႔ သူလုပ္ခ်င္သလို လုပ္လို႔မရႏိုင္ေအာင္ တားဆီးရာ ေရာက္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဘာဘရာ ဖိန္းစတိန္း (Barbara Feinstein) ကလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံကို လြတ္လပ္ၿပီး ဒီမိုကေရစီက်တဲ့ ႏုိင္ငံတခု ျဖစ္လာဖို႔ ႀကိဳးပမ္း လႈပ္ရွားေနၾကတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြနဲ႔အတူ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက အတူ ရပ္တည္ေနတဲ့အေၾကာင္း ျပသဖို႔ လိုတဲ့အေၾကာင္းနဲ႔ အေမရိကန္ရဲ႕ အေရးယူ ဒဏ္ခတ္မႈ ဆက္ၿပီး ထားရွိသြားဖို႔ အေရးႀကီးတဲ့ အေၾကာင္းေတြကို ေျပာခဲ့ပါတယ္။

အခုလို အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္ေတြက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ႏိုင္ငံေရးအရ တိုးတက္မႈေတြ ျဖစ္မလာေသးတာေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဆက္ၿပီး ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔ အေရးယူမႈေတြ လုပ္သြားဖို႔အေၾကာင္း ေျပာဆုိခဲ့ၾကေပမဲ့ ဒီလို ဒဏ္ခတ္မႈေတြကေန ျမန္မာႏုိင္ငံ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမွာ ထိေရာက္မႈ ဘယ္ေလာက္အထိ ရွိတယ္ ဆုိတာကိုေတာ့ အေသအခ်ာ မေျပာခဲ့ၾကပါဘူး။ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ပညာရွင္ ဦးေဇာ္ဦးကေတာ့ အေမရိကန္ရဲ႕ အေရးယူ ဒဏ္ခတ္မႈ လက္ေတြ႕မွာ ထိေရာက္ဖို႔ဆိုရင္ ျမန္မာ့အိမ္နီးခ်င္း အာရွႏိုင္ငံေတြက ဘဏ္အဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ လုိအပ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

“အဓိကကေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့ တိတိက်က်နဲ႔ စီးပြားျပစ္ဒဏ္ခတ္ သတ္မွတ္ခ်က္ကို ထိေရာက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ ဆုိတာက ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ အိမ္နီးနားခ်င္း ႏုိင္ငံေတြမွာ ရွိတဲ့၊ အထူးသျဖင့္ အာဆီယံနဲ႔ အေရွ႕အာရွမွာရွိတဲ့ ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ပူးေပါင္းပါ၀င္မႈဟာ အင္မတန္မွ အေရးႀကီးပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ Targeted Sanctions ဆုိတဲ့ ေငြေရး ေၾကးေရး ဘ႑ာေရး ကိစၥေတြနဲ႔ ဘဏ္ေငြစာရင္းေတြကို ပုိၿပီးေတာ့ ျပစ္ဒဏ္ခတ္ သတ္မွတ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ဖုိ႔ဟာ အထူးသျဖင့္ အေရွ႕အာရွ ႏုိင္ငံေတြမွာရွိတဲ့ ဘဏ္ေတြရဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈက အင္မတန္မွ အေရးႀကီးပါတယ္။

“အေမရိကန္ ဥပေဒက ျပစ္ဒဏ္ခတ္ သတ္မွတ္ခ်င္တဲ့ နအဖ တာ၀န္ရွိ လူႀကီးပုိင္းေတြရဲ႕ ဘဏ္စာရင္းေတြဟာ မ်ားေသာအားျဖင့္ အေရွ႕အာရွမွာရွိတဲ့ ဘဏ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ေနပါတယ္။ အဲေတာ့ အေရွ႕အာရွမွာရွိတဲ့ ဘဏ္ေတြက ဒီကိစၥကို ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ မလာမျခင္း အေမရိကန္ အစုိးရရဲ႕ စီးပြားျပစ္ဒဏ္ခတ္ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြဟာလည္း တစုံတခုေသာ အတုိင္းအတာအားျဖင့္ အကန္႔အသတ္ ျဖစ္ေနမယ္လို႔ ယူဆလုိ႔ ရပါတယ္။”

ျမန္မာ့စီးပြားေရး ပညာရွင္ ဦးေဇာ္ဦး ေျပာသြားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္ ပိတ္ဆို႔ဒဏ္ခတ္မႈေတြက ျမန္မာျပည္သူေတြကို ထိခိုက္တာေတြ ရွိတယ္၊ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာစစ္အစိုးရကို ဖိအားေပးရာမွာ ခုလို အေရးယူမႈေတြ ဆက္ရွိဖို႔ လိုတယ္လို႔ Kuki International Forum အဖြဲ႕ရဲ႕ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး နဲ႔(ဂ္)ကင္းေပါင္ ကစ္(ပ္) ကန္က ေျပာပါတယ္။

“ထိခိုက္တာေတာ့ စစ္အစိုးရကို ေတာ္ေတာ္ထိခုိက္တယ္။ အဲဒီအျပင္ ျပည္သူလူထုလည္း ထိခုိက္တာေပါ့ေလ။ ဒါေပမဲ့ တကယ္လို႔ Sanctions မရွိဘဲနဲ႔ စီးပြားေရး ေျပလည္မႈ ရွိရင္လည္း စစ္အစိုးရက အခု သူတုိ႔ ဒီအတုိင္းပဲ ဆက္လုပ္သြားမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ျပည္သူလူထုအတြက္ ရစရာ သိပ္မရွိပါဘူး။ ျပည္သူလူထုက ေတာ္ေတာ္နစ္နာတာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ေတာ့ ဒီ Sanctions ကေတာ့ ထားသင့္တယ္၊ ရွိသင့္တယ္လို႔ က်ေနာ္ ျမင္တယ္။”

Kuki International Forum အဖြဲ႕ရဲ႕ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး နဲ႔(ဂ္)ကင္းေပါင္ ကစ္(ပ္) ကန္ ေျပာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ လြတ္ေျမာက္ေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီအက္လို႔ေခၚတဲ့ ျမန္မာစစ္အစိုးရကို စီးပြားေရးအရ ဒဏ္ခတ္တဲ့ ဥပေဒကို ၂၀၀၃ ခုႏွစ္မွာ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက စတင္ခ်မွတ္ခဲ့တာပါ။ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ေမလ ၃၁ ရက္ေန႔က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ NLD အဖြဲ႕၀င္ေတြကို ျမန္မာစစ္အစိုးရက လုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္ဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့တဲ့ ဒီပဲယင္း အေရးအခင္း ျဖစ္ပြားခဲ့အၿပီး ျမန္မာစစ္အစိုးရကို ပိုၿပီးေတာ့ ျပင္းထန္တဲ့ ဖိအားေပးတဲ့ အေနနဲ႔ ဒီဥပေဒကို ျပ႒ာန္းခဲ့တာပါ။

ဒီဥပေဒထဲမွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက ကုန္ပစၥည္းေတြ အေမရိကန္ႏုိင္ငံထဲ တင္ပို႔မႈကို တားျမစ္ထားသလို ျမန္မာစစ္အစိုးရ အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ ေငြေၾကးဘဏ္ေတြကေန ေခ်းေငြနဲ႔ တျခား အေထာက္အပံ့ေတြ မယူႏုိင္ေအာင္ ပိတ္ပင္တာ၊ အေမရိကန္ ဘဏ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ေနတဲ့ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ သူတို႔မိသားစုေတြရဲ႕ ပိုင္ဆိုင္မႈေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္တာေတြ အျပင္ စစ္အစိုးရနဲ႔ သူတို႔ မိသားစုေတြကို အေမရိကန္ႏိုင္ငံထဲ ၀င္ေရာက္ခြင့္ဗီဇာ ပိတ္ပင္တာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။

အခုလို ျမန္မာစစ္အစိုးရကို စီးပြားေရးအရ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ပိတ္ဆို႔ ဒဏ္ခတ္တဲ့ ဒီဥပေဒကို သက္တမ္းတိုးဖို႔ ေထာက္ခံခဲ့တဲ့ အထဲမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံကို ဒဏ္ခတ္မႈေတြ အလုပ္မျဖစ္ဘူးလို႔ အရင္က ေ၀ဖန္ ေျပာဆိုခဲ့ၿပီးေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ပိုင္းေတြအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံကို ကိုယ္တိုင္သြားေရာက္ၿပီး ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံု ေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္ခဲ့တဲ့ ဗာဂ်ီးနီးယားျပည္နယ္ရဲ႕ ဒီမိုကရက္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဂ်င္မ္ ၀က္ဘ္ (Jim Webb) လည္း ပါ၀င္ပါတယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အေနာက္ေတာင္ပိုင္း အရီဇီုးနားျပည္နယ္က လူ၀င္မႈ ႀကီးၾကပ္ေရး ဥပေဒသစ္ပါ အျငင္းပြားဖြယ္ အပိုဒ္အမ်ားစုကို အေမရိကန္ ဖက္ဒရယ္ တရားသူႀကီးတဦးက ပိတ္ပင္ တားျမစ္လိုက္ပါတယ္။ ဒီမတိုင္ခင္ေတာ့ အဲဒီအခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဖက္ဒရယ္ အစိုးရက ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့ပါတယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အတြင္း တရားမ၀င္ ၀င္ေရာက္ေနတယ္လို႔ သံသယ ရိွသူတိုင္းကို တားျမစ္ၿပီး လူ၀င္မႈ ႀကီးၾကပ္ေရးဆိုင္ရာ အေထာက္အထားေတြ ေတာင္းယူ စစ္ေဆးခြင့္ ရိွတယ္ဆိုတဲ့ ရဲလုပ္ပိုင္ခြင့္ကို တရားသူႀကီးက ပိတ္ပင္လိုက္တာပါ။

အေထာက္အထား မရိွတဲ့ ျပည္ပက ၀င္ေရာက္သူေတြ အလုပ္ရွာေဖြတာေတြ တရားမ၀င္ျဖစ္ေအာင္ ျပည္ပက ၀င္လာသူတိုင္း ေနထိုင္ခြင့္၊ အလုပ္လုပ္ကိုင္ခြင့္ အေထာက္အထားေတြကို ကိုယ္နဲ႔တပါတည္း အခ်ိန္ျပည့္ ထားရမယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကိုလည္း တရားသူႀကီး ဆူဆန္ ေဘာ္လ္တန္ (Susan Bolton) က ပိတ္ပင္ထားလိုက္ပါတယ္။ တရားသူႀကီး ေဘာ္လ္တန္ရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟာ မွန္ကန္တဲ့လုပ္ရပ္ ျဖစ္တယ္လို႔ အေမရိကန္ တရားေရးဌာနကလည္း ေၾကညာပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း အရီဇီုးနားျပည္နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ဂ်န္ ဘ႐ူ၀ါ (Jan Brewer) ကေတာ့ အဲဒီ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို အယူခံ၀င္မယ္လို႔ ဆိုေနပါတယ္။ အရီဇိုးနားျပည္နယ္အတြင္း တရားမ၀င္ ႏိုင္ငံျခားသား အလုပ္သမား ျပႆနာေတြကို ဖက္ဒရယ္ အစိုးရဘက္က မေျဖရွင္းေပးႏိုင္ဘူးလို႔ သူမက ျပန္စြပ္စဲြပါတယ္။

တရားသူႀကီး ေဘာ္လ္တန္ ပိတ္ပင္ ဆံုးျဖတ္လိုက္တာ မဟုတ္တဲ့ က်န္အခ်က္ေတြပါ အဲဒီဥပေဒကေတာ့ အရီဇီုးနားျပည္နယ္မွာ လာမယ့္ ၾကာသပေတးေန႔ကစၿပီး အသက္၀င္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ခရီးသည္ ၁၅၂ ေယာက္ကုိ တင္ေဆာင္လာတဲ့ ေလယာဥ္တစင္း ပါကစၥတန္ ၿမိဳ႕ေတာ္အနီး လူသူမရွိတဲ့ ေနရာက ေတာင္ေစာင္းကုိ ၀င္တုိက္မိၿပီး ပ်က္က်ရာ လုိက္ပါလာသူ အားလုံး ေသဆုံးသြားခဲ့ပါတယ္။

ႏုိင္ငံေတာင္ပုိင္း ဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕ျဖစ္တဲ့ ကရာခ်ိကေန အစၥလမၼာဘတ္ၿမိဳ႕ေတာ္ကုိ ပ်ံသန္းလာတဲ့ Airblue ဂ်က္ေလယာဥ္ဟာ မိုးရြာသြန္းေနၿပီး တိမ္ထူထပ္ခ်ိန္ ဆင္းသက္ဖုိ႔ ႀကိဳးစားစဥ္ ဒီကေန႔မွာပဲ ပ်က္က်သြားခဲ့တာလုိ႔ ပါကစၥတန္ အာဏာပုိင္ေတြက ေျပာပါတယ္။

မာဂလာေတာင္တန္း ရွိရာကုိ အေရးေပၚ ကယ္ဆယ္ေရးေတြ ခ်က္ခ်င္း ေစလႊတ္ခဲ့သလုိ သစ္ေတာထူထပ္တဲ့ ဒီေဒသကုိ အေပၚကေန အသက္မေသ က်န္ရစ္သူ ရွိမရွိ ရွာေဖြဖုိ႔ စစ္တပ္ ရဟတ္ယာဥ္ေတြလည္း သြားေရာက္ခဲ့ၾကတာပါ။

အေစာပုိင္းမွာတုန္းက အသက္ရွင္က်န္သူေတြ ရွိတယ္ဆုိၿပီး သတင္းေတြ ထြက္ခဲ့တာဟာ မမွန္ဘူးလုိ႔ အာဏာပုိင္ေတြက ေျပာပါတယ္။

ေလယာဥ္ပ်က္က်မႈအတြင္း ေသဆုံးသြားသူေတြထဲ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံသား ၂ ဦး ပါ၀င္တယ္လုိ႔လည္း ပါကစၥတန္မွာရွိတဲ့ အေမရိကန္ သံ႐ုံးက ေျပာပါတယ္။

ရွာေဖြ ကယ္ဆယ္ဖုိ႔ စစ္တပ္ကုိ ေစလႊတ္ထားခဲ့ေပမဲ့လည္း ခက္ခဲတဲ့ ေရေျမ အေနအထားနဲ႔ ရာသီဥတု အေျခအေနေတြကေတာ့ လုပ္ငန္းေတြကုိ အဟန္႔အတား ျဖစ္ေနတာပါ။

ေလယာဥ္ပ်က္က်ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းကုိေတာ့ အခုအခ်ိန္မွာ အတိအက် မသိရေသးပါဘူး။ ေလေၾကာင္းလုိင္း ေျပာခြင့္ရသူကေတာ့ ေလယာဥ္ဟာ သိထားရသေလာက္ စက္ပုိင္းဆုိင္ရာ ခ်ဳိ႕ယြင္းခ်က္ မရွိခဲ့သလုိ ေလယာဥ္မႉးေတြက အေရးေပၚ အခ်က္ေပးတာမ်ဳိးလည္း မရွိခဲ့ဘူးလုိ႔ ေျပာပါတယ္။

အိႏၵိယနဲ႔ ၿဗိတိန္ ၂ ႏုိင္ငံၾကား ပုိၿပီး နီးနီးကပ္ကပ္ ဆက္ဆံၾကဖုိ႔ ၿဗိတိသွ် ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က တုိက္တြန္းသြားတဲ့ အခ်ိန္မွာပဲ ကာကြယ္ေရးဆုိင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ ႏ်ဴကလီးယားဆုိင္ရာ သေဘာတူညီမႈေတြကုိ ရရွိခဲ့ၾကပါတယ္။

၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒးဗစ္ ကင္မရြန္း (David Cameron) ဟာ ကုန္သြယ္ေရး အဖဲြ႕တခုကုိ ဦးေဆာင္ၿပီး အိႏၵိယႏုိင္ငံကုိ ေရာက္ရွိေနတာပါ။

၂ ႏုိင္ငံၾကား ဆက္ဆံေရးကေန စီးပြားေရး တုိးတက္မႈေတြ ရရွိဖုိ႔နဲ႔ အလုပ္လက္မဲ့ႏႈန္းမွာေတာ့ ေလ်ာ့က်ေအာင္ လုပ္ေဆာင္လုိတယ္လုိ႔ ဘဂၤလုိျပည္နယ္က နည္းပညာလုပ္ငန္း တခုကို ေရာက္ရွိစဥ္မွာ ၿဗိတိန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က ေျပာဆုိလုိက္ပါတယ္။

ဒီခရီးစဥ္ အတြင္းမွာပဲ ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံက ကာကြယ္ေရး ကုမၸဏီ BAE နဲ႔ ေဒၚလာသန္း ၈၀၀ တန္ဖုိးရွိတဲ့ HAWK အမ်ဳိးအစား ဂ်က္တုိက္ေလယာဥ္ ၅၇ စင္း ၀ယ္ယူဖုိ႔ အိႏၵိယႏုိင္ငံက သေဘာတူညီခ်က္ ရရွိခဲ့ပါတယ္။

တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ကုိယ္စားလွယ္အဖဲြ႕နဲ႔ လုိက္ပါလာတဲ့ ၿဗိတိသွ် စီးပြားေရး အတြင္း၀န္ ဗင့္စ္ ေကဘယ္လ္ (Vince Cable) ကလည္း အိႏၵိယႏုိင္ငံအတြက္ အရပ္ဘက္သုံး ႏ်ဴကလီးယား နည္းပညာေတြကုိ ၿဗိတိန္ ကုမၸဏီေတြက တင္ပုိ႔ခြင့္ျပဳမွာ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း ေၾကညာလုိက္ပါတယ္။

ၿဗိတိန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က အိႏၵိယရဲ႕ အိမ္နီးခ်င္း ပါကစၥတန္ႏုိင္ငံက လုံၿခံဳေရးကုိ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြ ရွိေနတဲ့အေပၚ စုိးရိမ္မကင္း ျဖစ္ေၾကာင္းကုိလည္း ေျပာဆုိလုိက္တာပါ။ ပါကစၥတန္အေနနဲ႔ အိႏၵိယႏုိင္ငံထဲကုိ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ အာဖဂန္ႏုိင္ငံကပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ တျခားကပဲျဖစ္ျဖစ္ တင္သြင္းခြင့္ မျပဳသင့္ဘူးလုိ႔ ေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲကို  ဦးစီးက်င္းပေပးမယ္ ဆိုတဲ့ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ အေနနဲ႔ အခုအခ်ိန္ထိ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပမယ့္ရက္ကို မေၾကညာေသးတာဟာ ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကမယ့္ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ အေပၚမွာ တရားမွ်တမႈ မရွိရာ ေရာက္တယ္လုိ႔ ေနအိမ္မွာ ထိန္းသိမ္းခံထားရတဲ့ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာလိုက္ပါတယ္။ ဒီကေန႔ ေန႔လယ္ပိုင္းက သူ႔ရဲ႕ေနအိမ္မွာ အမႈကိစၥေတြအတြက္ သြားေတြ႕ခဲ့ၾကတဲ့ အက်ဳိးေဆာင္ ေရွ႕ေနေတြကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က အခုလို ေျပာလိုက္တာပါ။ အျပည့္အစံုကို မသင္းသီရိက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ဒီကေန႔ ေန႔လယ္ ေနအိမ္မွာ သြားေတြ႕ခဲ့ၾကတဲ့ ေရွ႕ေနႀကီး ဦးဉာဏ္၀င္း၊ ဦးၾကည္၀င္းတို႔ ၂ ဦးနဲ႔ အမႈကိစၥအတြက္ ေျပာဆုိၾကစဥ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေရြးေကာက္ပြဲ အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သံုးသပ္ ေျပာဆိုလိုက္တာပါ။ အထူးသျဖင့္ ဒီႏွစ္ထဲမွာ က်င္းပေပးမယ္ဆိုၿပီး အခုခ်ိန္ထိ ေရြးေကာက္ပြဲ ျပဳလုပ္မယ့္ရက္ကို အတိအက် ထုတ္ျပန္ ေျပာဆိုျခင္း မရွိေသးတာဟာ ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကမယ္ဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ အတြက္ တရားမွ်တၿပီး လြတ္လပ္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲရဖို႔ အေျခအေန မရွိႏိုင္ဘူးလို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သံုးသပ္ေၾကာင္း ဒီကေန႔ ေနအိမ္မွာ သြားေရာက္ေတြ႕ဆံုခဲ့သူ ေရွ႕ေန ဦးဉာဏ္၀င္းက ေျပာျပပါတယ္။

“လက္ရွိ ႏုိင္ငံေရး အေျခအေနက ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲ ဆုိတာႀကီးက အခုခ်ိန္ထိ မေၾကညာေသးတာ ေရြးေကာက္ပြဲ ၀င္သူေတြအတြက္ တရားမွ်တမႈ ရဖုိ႔၊ ညီမွ်ေသာ ယွဥ္ၿပိဳင္မႈျဖစ္ဖို႔ အေျခအေန မရွိဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔ ဒီလို ၾကန္႔ၾကာေနရလဲဆုိတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သူ စဥ္းစားေနတယ္ ဆုိတဲ့အေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။ အခ်ိန္နည္းေနတဲ့အတြက္ တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ Free and Fair ဆုိတာကုိေတာ့ ဘယ္လုိမွ စဥ္းစားလို႔ မရဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။”

တခါ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးေရး ကိစၥေတြမွာလည္း အာဏာပိုင္ေတြဆီက ရွင္းလင္းျပတ္သားတဲ့ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြ မေတြ႕ရတဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ အခက္အခဲ ျဖစ္ေနတာကို ေတြ႕ရတယ္လို႔လည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာတယ္လို႔ ဦးဉာဏ္၀င္းက ေျပာျပပါတယ္။

“ေဒၚစုေျပာတာက ဒီေရြးေကာက္ပြဲ စည္း႐ုံးေရးကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အာဏာပုိင္ အဖြဲ႕အစည္းကေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေကာ္မရွင္ကေသာ္လည္းေကာင္း ရွင္းလင္း ျပတ္သားတဲ့ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြ မေတြ႕ရေသးတဲ့ အေၾကာင္း၊ ဒါေတြ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မရွိဘဲနဲ႔ အခုမွ ပါတီဖြဲ႕၊ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္မယ့္ သူေတြအတြက္ အမ်ားႀကီး အခက္အခဲေတြ ျဖစ္ေနမွာပဲလို႔ အဲဒီလိုေျပာပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ ၀င္မယ္ဆုိတဲ့ ပါတီေတြရဲ႕ အေျခအေနကုိ သူနားေထာင္တာ အသံေတြက အရွိန္အဟုန္ က်ေနတယ္လို႔ သူ အဲဒီလို နားလည္တယ္ ဆုိတာကုိ ေျပာပါတယ္။”

၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္ဖို႔ ႏုိင္ငံေရးပါတီအျဖစ္ မွတ္ပံုမတင္ဖို႔ NLD ပါတီက ဆံုးျဖတ္ခဲ့ေပမဲ့ NLD ပါတီ မရွိေတာ့ဘူး ဆိုတာကို လံုး၀ လက္မခံေၾကာင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာလိုက္တယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။

“NLD ရဲ႕ ရပ္တည္ခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ NLD ပါတီ မရွိေတာ့ဘူးဆုိတာ သူ လုံး၀ လက္မခံဘူး ဆုိတဲ့အေၾကာင္း၊ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ NLD ဟာ နဂိုကတည္းက ရွိၿပီးသားပါတီ၊ အခုလို ေမလ ၆ ရက္ေန႔မွာ ထပ္မံ မွတ္ပုံမတင္ရင္ အလုိအေလ်ာက္ ပ်က္ျပယ္တယ္ဆုိတဲ့ အခ်က္ကို လက္မခံႏုိင္ေၾကာင္း၊ လက္မခံႏုိင္တာကိုလည္း ေျပာေနတာသက္သက္ မဟုတ္ဘူး၊ တရားဥပေဒ လမ္းေၾကာင္းနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ေနတယ္ ဆုိတဲ့အေၾကာင္း အဲဒါေတြကို ေျပာပါတယ္။”

ဒီကေန႔ ေန႔လယ္ ၁ နာရီကေန ၃ နာရီေလာက္ထိ ေတြ႕ဆံုစဥ္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ အမႈကိစၥအတြက္ အထူးအယူခံ ေလွ်ာက္ထားမႈ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ ေပးဖို႔အျပင္ အိမ္ျပင္ဆင္ေရး ကိစၥေတြကိုပါ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

“က်ေနာ္တုိ႔ ေနာက္ဆုံးအဆင့္ အယူခံေပါ့၊ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းအရ အဆင့္ ၂ ဆင့္ရွိတယ္။ ပထမတဆင့္က အထူးအယူခံ ၀င္ခြင့္ျပဳဖုိ႔ ေလွ်ာက္ထားျခင္းေပါ့။ ေနာက္တခုကေတာ့ အထူးအယူခံေပါ့။ ပထမအဆင့္ျဖစ္တဲ့ အထူးအယူခံ၀င္ဖို႔ ခြင့္ျပဳတယ္၊ မျပဳတယ္ အတြက္ကုိ သီးျခား ေလွ်ာက္လဲခ်က္ ေပးရပါမယ္။ အဲဒီ သီးျခားေလွ်ာက္လဲခ်က္ ေပးဖို႔ ရက္ခ်ိန္း ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနတာ အခုထိ မရေသးပါဘူး။ အဲဒါအတြက္ ျပင္ဆင္တဲ့လုပ္ငန္းကုိ ထပ္ၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးတာပါ။

“ေနအိမ္ျပင္ဆင္ေရး ကိစၥအတြက္ ဒီလအကုန္ထိပဲ အခ်ိန္ရႏုိင္မယ္ဆုိၿပီး အာဏာပိုင္ေတြက ေျပာထားတာ ရွိတယ္။ အဲေတာ့ ဒီလအကုန္မွာ အေရးႀကီးတဲ့ အၾကမ္းထည္ ျပဳျပင္မႈေတြ အားလုံး ၿပီးႏုိင္တယ္။ အေခ်ာသတ္ေတြက မၿပီးႏုိင္ေသးဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ ဘယ္ေလာက္ အခ်ိန္အတုိင္းအတာ ထပ္လုိမယ္၊ အေျခအေန အေသးစိတ္ ျပဳစုၿပီးေတာ့ တင္ျပဖုိ႔ စာၾကမ္းျပဳစုရန္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ၫႊန္ၾကားပါတယ္။”

ဒီကေန႔ ေနအိမ္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတြ႕ဆံုခ့ဲတဲ့ ေရွ႕ေနႀကီး ဦးဉာဏ္၀င္း ေျပာျပခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးအတြက္ က်ယ္ျပန္႔တဲ့ အေျခခံ ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ အင္မတန္ အေရးႀကီးတဲ့အေၾကာင္း အိႏၵိယ အစုိးရက အေလးအနက္ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊရဲ႕ ၅ ရက္ၾကာ အိႏၵိယ ခရီးစဥ္အတြက္ ပူးတြဲထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္ထဲမွာ အခုလုိ ေဖာ္ျပထားတာပါ။ အျပည့္အစုံကုိ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

စစ္အစုိးရ အႀကီးအကဲ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊရဲ႕ ၅ ရက္ၾကာ အိႏၵိယ ခရီးစဥ္အတြင္း စီးပြားေရးနဲ႔ တျခား ႏွစ္ႏုိင္ငံ ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္ေရးဆုိင္ရာ ကိစၥေတြကုိ ေဆြးေႏြး သေဘာတူခဲ့ၾကၿပီး ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ဆုိင္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ၊ အခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ က်င္းပဖုိ႔ စီစဥ္ေနတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ကိစၥေတြကုိ အက်ယ္တ၀င့္ ေဆြးေႏြးေျပာဆုိတာ မေတြ႕ရပါဘူး။

ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ ဒီမုိကေရစီအေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ ရရွိဖုိ႔အတြက္ အားလုံး ပါ၀င္ႏုိင္ၿပီး က်ယ္ျပန္႔တဲ့ အေျခခံေတြ ခ်မွတ္ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ အေရးႀကီးတဲ့အေၾကာင္း စစ္အစုိးရ အႀကီးအကဲ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊနဲ႔ ေတြ႕ဆုံတဲ့အခါမွာ အိႏၵိယ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မန္မုိဟန္ ဆင္းဂ္ (Manmohan Singh) က တုိက္တြန္း ေျပာၾကားခဲ့တဲ့အေၾကာင္း ႏွစ္ႏုိင္ငံ ပူးတြဲထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္ထဲမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ႏွစ္ႏုိင္ငံ ေခါင္းေဆာင္ေတြ အေနနဲ႔ အေၾကာင္းအရာ ကိစၥရပ္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကုိ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတဲ့အေၾကာင္း အိႏၵိယ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာနက ၫႊန္ၾကားေရးမႉး တဦးျဖစ္တဲ့ စုိင္းလပ္စ္ သန္ဂဲလ္ (Sailas Thangal) က ေျပာျပပါတယ္။

“ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ အေၾကာင္းအရာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကုိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။ ႏွစ္ႏုိင္ငံ သေဘာတူညီမႈ ရခဲ့တဲ့ အထဲက အဓိကက်တဲ့ အခ်က္ ၅ ခ်က္ကေတာ့ ရာဇ၀တ္မႈ ဆုိင္ရာေတြမွာ အျပန္အလွန္ အကူအညီ ေပးၾကဖုိ႔၊ အေသးစား စက္မႈလုပ္ငန္းေတြ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖုိ႔ အိႏၵိယက အကူအညီေပးမယ့္ ကိစၥ၊ သတင္းဖလွယ္ေရးမွာ အိႏၵိယက အကူအညီေပးမယ့္ ကိစၥ၊ သိပၸံနဲ႔ နည္းပညာပုိင္း ဆုိင္ရာေတြမွာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ သေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ ပုဂံမွာရွိတဲ့ ေရွးေဟာင္း အာနႏၵာဘုရား ျပဳျပင္ေရး ကိစၥေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။”

တဘက္မွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက ျမန္မာစစ္အစုိးရနဲ႔ ရင္းရင္းႏွီးႏွီး ဆက္ဆံၿပီး ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ေတြ ၀ယ္ယူေနတာေၾကာင့္ ဒါကုိ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ညႇိဖုိ႔အတြက္ အခုလုိ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ ေရာက္ေနတုန္း ႏွစ္ႏုိင္ငံ သေဘာတူညီခ်က္ေတြ၊ အကူအညီေပးမယ့္ အစီအစဥ္ေတြကုိ အိႏၵိယက လက္မွတ္ေရးထုိးဖုိ႔ စီစဥ္တာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ေ၀ဖန္သူေတြလည္း ရွိပါတယ္။

အိႏၵိယအေနနဲ႔ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ကုိ အခုလုိ လက္ခံ ေတြ႕ဆုံမယ့္အစား ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဒီမုိကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးေတြ ထြန္းကားဖုိ႔အတြက္ တုိက္တြန္း လုပ္ေဆာင္သင့္တယ္ ဆုိၿပီး ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီ အင္အားစုေတြက တုိက္တြန္းေနတာပါ။

ဒါေပမဲ့ အိႏၵိယဟာ ကုိယ့္ရပ္တည္ခ်က္နဲ႔ကုိယ္ သီးျခား ရပ္တည္ႏုိင္တဲ့ ႏုိင္ငံတခု ျဖစ္တာေၾကာင့္ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက ေျပာတုိင္း လုိက္မလုပ္သင့္ဘူးလုိ႔ အိႏၵိယႏုိင္ငံက ျမန္မာ့အေရး ေလ့လာသုံးသပ္သူ မစၥတာ ကပ္ပူး ဆြာမိ (Kuppu Swami) က ေျပာပါတယ္။

“အိႏၵိယဟာ ဘာကိစၥမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ့္ရပ္တည္ခ်က္နဲ႔ကိုယ္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ရပ္တည္ႏုိင္ပါတယ္။ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက ေျပာတာေတြကို အိႏၵိယက ဘာေၾကာင့္ စိတ္ပူၿပီး လုိက္လုပ္ေနရမွာလဲ။ ျမန္မာျပည္ဟာ အိႏၵိယႏုိင္ငံရဲ႕ အိမ္နီးခ်င္းပါ။ အေမရိကန္ရဲ႕ အိမ္နီးခ်င္း မဟုတ္သလုိ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ အိမ္နီးခ်င္းလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔က ဒီမုိကေရစီကုိ တင္ပို႔ ေရာင္းခ်ေနတဲ့ တုိင္းျပည္လည္း မဟုတ္ပါဘူး။”

ဒါ့အျပင္ ကုလားတန္ျမစ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး စီမံကိန္း၊ တမူး၊ ကေလး၀နဲ႔ အိႏၵိယႏုိင္ငံ မဏိပူရျပည္နယ္က မိုးေရးၿမိဳ႕အၾကား ကားလမ္းေဖာက္လုပ္ေရးနဲ႔ ရိ၊ တီးတိန္ ကားလမ္းေဖာက္လုပ္ေရး ကိစၥ၊ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ IT နည္းပညာ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး အစီအစဥ္ေတြအတြက္ အိႏၵိယက ေငြေၾကး ေထာက္ပ့ံေပးမယ့္ အစီအစဥ္ေတြ၊ ႏွစ္ႏုိင္ငံ စီးပြားေရး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ တုိးျမႇင့္လုပ္ေဆာင္မယ့္ အစီအစဥ္ေတြလည္း ေဆြးေႏြး သေဘာတူခဲ့ၾကတယ္လို႔ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ပူးတြဲ ေၾကညာခ်က္ထဲမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊ ဦးေဆာင္တဲ့ ကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ဟာ အိႏၵိယႏုိင္ငံမွာ IT နည္းပညာနဲ႔ ေဆး၀ါးထုတ္လုပ္မႈ လုပ္ငန္းေတြမွာ ေရွ႕ကေျပးေနတဲ့ အန္ဒရာ ပရာဒက္ရွ္ ျပည္နယ္က ဟုိက္ျဒာဘတ္ၿမိဳ႕ကုိ ဒီကေန႔ သြားေရာက္ေလ့လာၿပီး မနက္ျဖန္ ၂၉ ရက္ေန႔မွာ ျမန္မာျပည္ကုိ ျပန္မယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

အိႏိၵယ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြ အေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲ လာေရာက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံၾကဖို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ဳိးသား စီမံကိန္း ၀န္ႀကီးက ဖိတ္ေခၚလိုက္ပါတယ္။ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊနဲ႔အဖဲြ႕ အိႏၵိယႏိုင္ငံကို ခ်စ္ၾကည္ေရးခရီး ေရာက္ရိွေနခ်ိန္မွာ ကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ကိစၥဟာ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ေခါင္းေဆာင္ေတြ အေလးေပး ေဆြးေႏြးၾကတဲ့ ကိစၥတခု ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အျပည့္အစုံကို ကိုသားၫြန္႔ဦးက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊနဲ႔ အိႏၵိယ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မန္မုိဟန္ ဆင္းဂ္ (Manmohan Singh) တို႔ႏွစ္ဦး မေန႔က ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးၿပီးတဲ့ေနာက္ ႏွစ္ဘက္ သေဘာတူညီခ်က္ ၅ ခုကို သက္ဆိုင္ရာ တာ၀န္ရိွသူေတြ လက္မွတ္ထိုးခဲ့ၾကပါတယ္။ အိႏၵိယ အစိုးရပိုင္ သြင္းကုန္ထုတ္ကုန္ ဘဏ္ကေန ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း မီးရထားလမ္း ေဖာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းေတြအတြက္ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၆၀ ေခ်းငွားဖို႔ သေဘာတူညီခဲ့ၾကပါတယ္။ အိႏိၵယ အစိုးရပိုင္ သြင္းကုန္ထုတ္ကုန္ဘဏ္ အေနနဲ႔ အရင္တုန္းကလည္း ရထားလမ္း ေဖာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္း၊ ႀကိဳးမဲ့ဆက္သြယ္ေရး၊ လွ်ပ္စစ္သြယ္တန္းေရး စတဲ့ လုပ္ငန္းအခ်ဳိ႕အတြက္ ေဒၚလာ သန္း ၂၅၀ ေခ်းငွားခဲ့ၿပီးပါၿပီ။

အခုခရီးစဥ္ အတြင္းမွာ ႏွစ္ဘက္ ေဆြးေႏြးမႈေတြမွာေတာ့ အဓိက စီးပြားေရးကိစၥနဲ႔ လံုၿခံဳေရး ကိစၥေတြက ေနရာယူထားတယ္လို႔ ေျပာရမွာပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ဳိးသား စီမံကိန္းနဲ႔ စီးပြားေရး ဖံြ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး ဦးစိုးသာက အိႏိၵယ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္နွံဖို႔ ဖိတ္ေခၚခဲ့ပါတယ္။

“အိႏၵိယႏိုင္ငံဆိုတာ က်ေနာ္တို႕ရဲ႕ အနီးကပ္ဆံုး အိမ္နီးခ်င္း ျဖစ္တာမို႔ ႏွစ္ဘက္ မိတ္ေဆြဆက္ဆံေရးက အင္မတန္ ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အိႏၵိယက ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြ က်ေနာ္တို႔တိုင္းျပည္ကို လာေရာက္ၿပီး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံ လုပ္ကိုင္ၾကဖို႔ ဖိတ္ေခၚပါတယ္။”

ျမန္မာနဲ႔ အိႏၵိယႏိုင္ငံဟာ ေနာက္ပိုင္းႏွစ္ေတြမွာ ႏွစ္ဘက္ နယ္စပ္လံုၿခံဳေရး ကိစၥက အစျပဳလို႔ ပိုအဆက္အဆံ မ်ားလာသလို စီးပြားေရးပိုင္းမွာလည္း ပိုၿပီး နီးစပ္လာတယ္လို႔ ေျပာရမွာပါ။ ျမန္မာ၊ အိႏိၵယ ကုန္သြယ္မႈ တန္ဖိုးဟာ အခုႏွစ္ပိုင္းအတြင္း ပိုမို မ်ားျပားလာတယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ စီးပြားေရးနဲ႔ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး ဦးတင္ႏိုင္သိန္းက ေျပာပါတယ္။

“အိႏၵိယနဲ႔ ျမန္မာ ကုန္သြယ္ေရး တန္ဖိုးဟာ မၾကာခင္ႏွစ္ေတြအတြင္း အလွ်င္အျမန္ တိုးမ်ားလာပါတယ္။ ႏွစ္ဘက္ ကုန္သြယ္ေရးကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ၂၀၀၇-၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၈၈၆ သန္းပဲ ရိွရာကေန အခု ၂၀၀၉-၂၀၁၀ ခုႏွစ္မွာ ေဒၚလာ ၁.၂ ဘီလီယံအထိ တိုးျမင့္လာပါတယ္။”

အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံဖို႔ အဓိက မ်က္စိက်တဲ့ လုပ္ငန္းကေတာ့ ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ ထုတ္လုပ္ေရးလုပ္ငန္း ျဖစ္ပါတယ္။ အိႏၵိယအေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ ထုတ္လုပ္ေရးလုပ္ငန္း အခ်ဳိ႕မွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ စတင္ေနေပမဲ့ အျခား တ႐ုတ္တို႔၊ ထိုင္းတို႔လို အိမ္နီးခ်င္း ႏိုင္ငံေတြေလာက္ ထင္သေလာက္ မေပါက္ႏိုင္ေသးပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အိႏၵိယရဲ႕ စီးပြားေရးေျခလွမ္းဟာ အျခားကိစၥေတြမွာ အခု အေလးေပးသလို ရိွေပမဲ့ ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ လုပ္ငန္းကို ဦးတည္ေနတာ ျဖစ္တယ္လို႔ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ေလ့လာသူ ဦးစိန္ေဌးက ယူဆပါတယ္။

“အိႏၵိယက လုိခ်င္တာ အားလုံးသိတဲ့အတုိင္းပဲ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ လုိခ်င္တာဗ်။ အဲဒီမွာ သူက တ႐ုတ္ကို မယွဥ္ႏုိင္တဲ့ အခါၾကေတာ့ ေနာင္ မက္လုံးအေနနဲ႔ သူ႔ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကေတာ့ ဆက္ဆံမႈကို ပိုၿပီး ေရရွည္မွာ ထားခ်င္တဲ့သေဘာ ရွိတာေပါ့ေလ။ ေနာက္တခုက ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးကလည္း သိတဲ့အတုိင္း တ႐ုတ္နဲ႔ ကုလားၾကားမွာ သူက Balance လုပ္ေနတာေပါ့။ အိႏၵိယဆီက ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္လည္း ေလာေလာဆယ္ ရထားလမ္းေတြ Improve ျဖစ္ေအာင္ ဟုိဘက္ကေပးတဲ့ Investment ေတြရွိတယ္။

“ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊက အဓိကေတာ့ တ႐ုတ္နဲ႔ ကုလားၾကားမွာ Balance ျဖစ္ေအာင္၊ ေႁမြမေသ တုတ္မက်ဳိးျဖစ္ေအာင္၊ အကယ္၍မ်ား စီးပြားေရး ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြက ျပင္းထန္လာၿပီး တ႐ုတ္ဘက္ကုိလည္း နည္းနည္း ဖိအားေပးလာရင္ ကုလားက အကာအကြယ္ရေအာင္ လုပ္ထားတဲ့ သေဘာပါ။ ေလာေလာဆယ္ကေတာ့ တ႐ုတ္ေတြကို ယွဥ္လို႔မရပါဘူး၊ ကုလားက။”

အိႏၵိယႏိုင္ငံဟာ အရင္က ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးကို ေထာက္ခံေပမဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ စီးပြားေရးအရ ပိုၿပီး ထိစပ္ခ်င္လာတဲ့သေဘာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါဟာလည္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ စီးပြားေရးေရာ ႏိုင္ငံေရးအရပါ လႊမ္းမိုးလာမွာကို အိႏၵိယဘက္က စိုးရိမ္တာေၾကာင့္လို႔ ေလ့လာသူေတြက ယူဆပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အိႏိၵယႏိုင္ငံဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းက ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ ထုတ္လုပ္မႈ လုပ္ငန္းေတြမွာ တ႐ုတ္နဲ႔ယွဥ္ၿပီး ေစ်းကြက္လုဖို႔ ႀကိဳးစားေနတဲ့သေဘာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊနဲ႔ အဖဲြ႕ အိႏၵိယခရီးစဥ္ မေန႔ကေတာ့ အိႏၵိယ၊ ျမန္မာ ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား သေဘာတူညီခ်က္ ၅ ခု လက္မွတ္ထိုးခဲ့ၾကပါတယ္။ ဖံြ႕ၿဖိဳးေရးဆိုင္ရာ အကူအညီေပးမယ့္ နားလည္မႈ စာခြ်န္လႊာ၊ ရာဇ၀တ္မႈဆိုင္ရာ အျပန္အလွန္ အကူအညီေပးေရး စာခ်ဳပ္၊ သိပၸံနဲ႔ နည္းပညာဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ သေဘာတူညီခ်က္၊ ျပန္ၾကားေရး လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ ပုဂံက အာနႏၵာဘုရား ျပန္လည္ျပဳျပင္ေရး လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္ေတြ ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ မိုင္ ၁,၀၂၅ မိုင္ ရွည္လ်ားတဲ့ ႏွစ္ဘက္ နယ္စပ္တေလွ်ာက္ လက္နက္ေမွာင္ခိုလုပ္ငန္း၊ မူးယစ္ေဆး၀ါး ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္မႈ လုပ္ငန္းေတြကို ႏွိမ္နင္းဖို႔ သေဘာတူညီခ်က္ေတြလည္း ပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။

အေမရိကန္ ဦးေဆာင္ေနတဲ့ အာဖဂန္နစၥတန္ စစ္ပြဲဆုိင္ရာ လွ်ဳိ႕၀ွက္ စာရြက္စာတမ္းေတြ ေထာင္ခ်ီ ထြက္လာခဲ့ရာမွာ လူမသိေသးတဲ့ အခ်က္အသစ္ေတြ မပါဘူးလို႔ အေမရိကန္ သမၼတ ဘရက္ခ္ အိုဘားမား (Barack Obama) က ေျပာပါတယ္။

အေရးႀကီးတဲ့ စစ္ေရးသတင္းေတြ ေပါက္ၾကားသြားတာဟာ စိုးရိမ္စရာကိစၥ ျဖစ္ေပမဲ့ အင္တာနက္ေပၚ ေရာက္သြားတဲ့ စာရြက္စာတမ္းေတြကေတာ့ မႏွစ္က သူ ခ်ျပခဲ့ၿပီးျဖစ္တဲ့ စစ္မဟာဗ်ဴဟာမွာ ပါခဲ့တဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြအျပင္ အျခားအခ်က္ေတြေတာ့ မပါခဲ့ပါဘူးလို႔ မစၥတာ အိုဘားမားက အဂၤါေန႔က ဆိုပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၆ ႏွစ္တာကာလ အာဖဂန္နစၥတန္ စစ္ပြဲဆုိင္ရာ စာရြက္စာတမ္းေတြကို WikiLeaks အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာေပၚ တနဂၤေႏြေန႔က တင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ စာရြက္စာတမ္းေတြထဲမွာ ၫြန္႔ေပါင္းတပ္ဖြဲ႕ေတြရဲ႕ တိုက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ရတယ္လို႔ စြပ္စြဲထားတဲ့ အရပ္သား ထိခုိက္မႈ စာရင္းလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။

အာဖဂန္နစၥတန္မွာ လႈပ္ရွားေနၾကတဲ့ သူပုန္အုပ္စု အခ်ဳိ႕ကို ပါကစၥတန္ ေထာက္လွမ္းေရး ISI က ပ့ံပိုးေပးေနတယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။

မဟာဗ်ဴဟာ အသစ္ေအာက္မွာ အေမရိကန္ဟာ အာဖဂန္နစၥတန္မွာ အာ႐ုံစုိက္ လုပ္ေဆာင္မယ့္ ကိစၥေတြကို တိုးျမႇင့္ခဲ့တယ္လို႔ သမၼတ အိုဘားမားက သတင္းေထာက္ေတြကို ေျပာပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အာဖဂန္နစၥတန္အျပင္ အိမ္နီးခ်င္း ပါကစၥတန္ အေနနဲ႔ ပိုၿပီး တာ၀န္ခံမႈ ရွိဖို႔ကုိလည္း အထူးျပဳ ေျပာဆိုသြားပါတယ္။

ၿဗိတိသွ် ေရနံကုမၸဏီ BP ရဲ႕ အမႈေဆာင္ အႀကီးအကဲ တုိနီ ေဟး၀ါ့ဒ္ (Tony Hayward) ဟာ ေအာက္တုိဘာလ ၁ ရက္ေန႔မွာ ႏႈတ္ထြက္ေပးေတာ့မွာ ျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔ မကၠဆီကုိ ပင္လယ္ေကြ႕က ေရနံယိုဖိတ္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဆာင္ရြက္ဖို႔အတြက္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ဘီလီယံေပါင္း ၃၂.၂ ဘီလီယံ ဖယ္ထားတယ္လို႔ BP ကုမၸဏီက အဂၤါေန႔မွာ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္လုိက္ပါတယ္။

မကၠဆီကုိ ပင္လယ္ေကြ႕ ေရနံယုိဖိတ္မႈေၾကာင့္ ဒုတိယ ေလးလပတ္အတြက္ ဆုံး႐ႈံးမႈဟာ ေဒၚလာ ဘီလီယံေပါင္း ၁၇ ဘီလီယံ ရွိၿပီလို႔ ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။ ဒီဆုံး႐ႈံးမႈကို ကာမိေစဖို႔အတြက္ လာမယ့္ ၁၈ လအတြင္း ကုမၸဏီရဲ႕ ပုိင္ဆုိင္မႈ ေဒၚလာ ဘီလီယံ ၃၀ ဖုိးေလာက္ကို ေရာင္းခ်မယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဒါဟာ မကၠဆီကုိ ပင္လယ္ေကြ႕က ေရနံယိုဖိတ္မႈဒဏ္ကို ခံခဲ့ရတဲ့ ေဒသခံေတြအတြက္ ေလ်ာ္ေၾကးေပးဖို႔ ရန္ပုံေငြ ဘီလီယံ ၂၀ ခ်ထားေပးဖို႔ပါ ပါ၀င္ပါတယ္။

BP ေရနံကုမၸဏီ အႀကီးအကဲ တုိနီ ေဟး၀ါ့ဒ္ ေနရာမွာ ေဘာ့ဘ္ ဒပ္ဒ္ေလ (Bob Dudley) ကို ခန္႔ထားမွာျဖစ္ၿပီး သူဟာ ပထမဆုံး အေမရိကန္ႏုိင္ငံသား BP ကုမၸဏီရဲ႕ အႀကီးအကဲတေယာက္ ျဖစ္လာေတာ့မွာပါ။

ဧၿပီလ ေရနံတူးစင္ ေပါက္ကြဲမႈေၾကာင့္ အလုပ္သမား ၁၁ ဦး ေသဆုံးခဲ့ရတဲ့ အျပင္ ေရနံေတြ ပင္လယ္ေကြ႕တေလွ်ာက္ ယုိစိမ့္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနခ်ိန္မွာ သူ႔ရွင္သန္မႈအတြက္ ေျပာဆုိမႈ အပါအ၀င္ လူမႈေရးအရ အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ေစတဲ့ အေျပာအဆုိ မွားယြင္းမႈေတြေၾကာင့္ မစၥတာ ေဟး၀ါ့ဒ္ဟာ ေ၀ဖန္မႈ မ်ားစြာကုိ ရင္ဆုိင္ခဲ့ရပါတယ္။

သူဟာ BP ကုမၸဏီရဲ႕ ဘုတ္အဖြဲ႕၀င္ လူႀကီးအျဖစ္ ႏုိ၀င္ဘာလကုန္ အထိေတာ့ ရွိေနဦးမယ္လို႔ BP ကုမၸဏီက ေျပာပါတယ္။

အိႏၵိယႏုိင္ငံနဲ႔ ဆက္ဆံေရး ျပန္လည္ ရွင္သန္လာေအာင္ ႀကိဳးစားတဲ့အေနနဲ႔ ၃ ရက္ၾကာ ခရီးစဥ္အျဖစ္ ၿဗိတိန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒးဗစ္ ကင္မရြန္း (David Cameron) ဟာ အိႏၵိယႏိုင္ငံကို အဂၤါေန႔က ေရာက္ရွိသြားခဲ့ပါတယ္။

အိႏၵိယႏုိင္ငံနဲ႔ ကုန္သြယ္ေရး တိုးျမႇင့္ဖို႔ အဓိကထားတဲ့ အေနနဲ႔ ၿဗိတိန္ စီးပြားေရးသမားေတြနဲ႔ အစိုးရ အရာရွိေတြလည္း မစၥတာ ကင္မရြန္းနဲ႔အတူ လုိက္ပါလာခဲ့ၾကပါတယ္။

အိႏၵိယလုိ ထြန္းသစ္စ စီးပြားေရးရွိတဲ့ ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ စီးပြားေရး တြဲဖက္ လုပ္ကုိင္ျခင္းအားျဖင့္ ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံမွာ စီးပြားေရး ျပန္ေကာင္းလာလိမ့္မယ္လုိ႔ အစိုးရက ယူဆပါတယယ္။ အဲဒီကုိယ္စားလွယ္ အဖြဲ႕ထဲမွာ ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံက အဓိက ကုမၸဏီႀကီးေတြ ျဖစ္ၾကတဲ့ ေငြေၾကးကုမၸဏီ ဘာ့ကေလနဲ႔ ကာကြယ္ေရးက႑က BAE ကုမၸဏီတို႔ရဲ႕ အမႈေဆာင္ အရာရွိခ်ဳပ္ေတြလည္း ပါ၀င္သြားၾကပါတယ္။

၃ ရက္ၾကာ အခုခရီးစဥ္အတြင္းမွာ မစၥတာ ကင္မရြန္းက အိႏၵိယ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မန္မုိဟန္ ဆင္းဂ္ (Manmohan Singh) နဲ႔လည္း ေတြ႕ဆံုမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အိႏၵိယက စိုးရိမ္ေနတဲ့ ကိစၥတခုကေတာ့ လူ၀င္မႈ ႀကီးၾကပ္ေရးကို ၿဗိတိန္အစိုးရက တင္းက်ပ္မွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလိုလုပ္ခဲ့ရင္ ၿဗိတိန္မွာ အလုပ္အကိုင္ သြားရွာၾကမယ့္ ဆရာ၀န္၊ သူနာျပဳ၊ အင္ဂ်င္နီယာေတြအေပၚ အဆိုးသက္ေရာက္မႈ ရွိလိမ့္မယ္လို႔ အိႏၵိယ ကုန္သြယ္ေရး၀န္ႀကီး အာနန္ဒ္ ရွာမာ (Anand Sharma) က ေျပာပါတယ္။

ဒီႏွစ္အတြင္း က်င္းပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲ မတိုင္မီ အပစ္အခတ္ရပ္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ေတြကို နယ္ျခားေစာင့္တပ္အျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းဖို႔ စစ္အစိုးရဘက္က ဖိအားေပးမႈေတြ ရွိေနသလို အပစ္အခတ္ မယူေသးတဲ့ လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႕ေတြနဲ႔ နီးစပ္တဲ့ အရပ္သား ေက်းရြာေတြမွာလည္း တိုက္ခိုက္မႈေတြ ရွိေနပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းအတြင္း ကရင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ဖာပြန္ခ႐ိုင္အတြင္းရွိ ကရင္ေက်းရြာတခ်ဳိ႕ကို ျမန္မာစစ္အစိုးရ တပ္ရင္း ၃ ရင္းက တိုက္ခိုက္ခဲ့တဲ့အတြက္ ရြာသူရြာသားေပါင္း ၉၀၀ နီးပါး အိုးအိမ္စြန္႔ ထြက္ေျပးခဲ့ရပါတယ္။

အိမ္ေျခ ၇၀ ေလာက္နဲ႔ စာသင္ေက်ာင္း၊ ဘုရားေက်ာင္းေတြ မီးေလာင္ ပ်က္စီးခဲ့ရေပမဲ့ ရြာသူ ရြာသားေတြကေတာ့ အခ်ိန္မီ ထြက္ေျပးႏုိင္ခဲ့လို႔ အေသအေပ်ာက္ မရွိဘူးလို႔ ျမန္မာျပည္တြင္း အိုးအိမ္စြန္႔ ထြက္ေျပးသူ IDPs ေတြကို ကူညီကယ္ဆယ္ေပးေနတဲ့ ထိုင္းအေျခစိုက္ Free Burma Rangers အဖြဲ႕က ဗြီအုိေအ ျမန္မာပိုင္းကို ေျပာခဲ့ပါတယ္။ အျပည့္အစုံကို ေနာ္႐ိႈးက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းအတြင္း ကရင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ဖာပြန္ခ႐ိုင္မွာ အဓိက ပစ္မွတ္ထား တိုက္ခိုက္ျခင္း ခံခဲ့ရတဲ့ ရြာကေတာ့ အဲဒီေဒသမွာ အခ်က္အခ်ာက်တဲ့ သဒါးဒဲရြာ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္ကူတပ္ရင္းတရင္းနဲ႔ အတူ ျမန္မာစစ္အစိုးရတပ္ ခလရ ၃၆၁ နဲ႔ ၃၇၀ တို႔ဟာ သဒါးဒဲရြာထဲ မ၀င္ခင္ ဇူလိုင္လ ၂၃ ရက္ေန႔က ေမာ္တာက်ည္ဆန္ အလံုး ၄၀ ေလာက္နဲ႔ ၄ နာရီၾကာ ပစ္ခတ္ခဲ့ၿပီးမွ ရြာထဲ၀င္ေရာက္ မီး႐ိႈ႕ခဲ့တယ္လို႔ Free Burma Rangers အဖြဲ႕ရဲ႕ တာ၀န္ရွိသူတဦးက ဗြီအိုေအ ျမန္မာပိုင္းကို အခုလို ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“ျမန္မာစစ္အစိုးရ တပ္ရင္း ၂ ရင္းက သဒါးဒဲေက်းရြာကို ေမာ္တာေတြနဲ႔ ပစ္ခတ္ၿပီး ၀င္ေရာက္ခဲ့တာပါ။ ကံေကာင္းေထာက္မစြာပဲ ရြာသားေတြကေတာ့ အခ်ိန္မီ ထြက္ေျပးႏုိင္ခဲ့လို႔ တေယာက္မွ အေသအေပ်ာက္ မရွိပါဘူး။ ေနာက္ ျမန္မာစစ္တပ္က သဒါးဒဲရြာနဲ႔ တေကာ္တိုေဘာရြာေတြကို မီး႐ႈိ႕ခဲ့ပါတယ္။ လူေနအိမ္ေျခ ၇၀ နီးပါးအျပင္ သစ္ေတြနဲ႔ အခိုင္အမာ ေဆာက္ထားတဲ့ အဲဒီေဒသက အႀကီးဆံုး ဘုရားေက်ာင္း တေက်ာင္းနဲ႔ စာသင္ေက်ာင္း တေက်ာင္းတို႔ မီးေလာင္ ပ်က္စီးခဲ့ရပါတယ္။ ဒါ ႀကီးမားတဲ့ ဆံုး႐ႈံးမႈပါ။”

အခုလို စစ္အစိုးရတပ္ေတြရဲ႕ တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ သဒါးဒဲရြာနဲ႔ အနီးအနားမွာရွိတဲ့ တေခါ့ဒိုေဘာရြာက ရြာသား ၆၀၀ ေလာက္ ထြက္ေျပးခဲ့ရတဲ့အျပင္ တိုက္ခိုက္ျခင္း မခံရေပမဲ့ အနီးအနား ထီးမူဒဲေက်းရြာက ရြာသူရြာသား ၃၀၀ ေလာက္လည္း ေၾကာက္အားလန္႔အားနဲ႔ အ္ိုးအိမ္စြန္႔ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကရတယ္လို႔ Free Burma Rangers က ေျပာပါတယ္။ အခုေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ အိုးအိမ္စြန္႔ ထြက္ေျပးလာရတဲ့ ရြာသားေတြရဲ႕ စား၀တ္ေနေရး အေျခအေနကေတာ့ လံုလံုေလာက္ေလာက္ ရွိေနတယ္လို႔ Free Burma Rangers အဖြဲ႕က ေျပာပါတယ္။

“သူတို႔အတြက္ ေစာင္ေတြ၊ ပလတ္စတစ္ အမိုးေတြ၊ ေဆး၀ါးေတြ၊ အစားအေသာက္ေတြကို က်ေနာ္တို႔ ပို႔ေပးေနပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ အဆင္ေျပတယ္လို႔ ေျပာလုိ႔ရပါတယ္။ အစားအေသာက္လည္း အလံုအေလာက္ ရွိေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ ၂ ပတ္ကေန ၁ လေလာက္ ၾကာရင္ေတာ့ အခက္အခဲေတြ စေတြ႕ႏုိင္ပါတယ္။”

သဒါးဒဲရြာဟာ စစ္အစိုးရရဲ႕ တိုက္ခိုက္မႈကို ၁၉၉၈ ပတ္၀န္းက်င္တုန္းက တႀကိမ္၊ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္က တႀကိမ္၊ အရင္ႏွစ္တုန္းက တႀကိမ္ တိုက္ခို္က္ခံခဲ့ရဖူးပါတယ္။ အခုေနာက္ဆုံး တုိက္ခုိက္မႈ ေနာက္ပုိင္းမွာေတာ့ အေဆာက္အဦး ၁၀ ခုေလာက္ပဲ က်န္တယ္လို႔ ကရင္အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ (KNLA) တပ္မဟာ ၅ ရဲ႕ တပ္မဟာမႉး ေစာေဘာေက်ာ္ဟဲက ဗီြအိုေအ ျမန္မာပုိင္းကို ေျပာပါတယ္။

“အခု တုိက္ခုိက္မႈေတြ အားလုံးေတာ့ ၿပီးသြားပါၿပီ။ ရြာသားေတြကေတာ့ မျပန္ရဲေသးပါဘူး။ ျပန္ရင္လည္း ေနစရာ မရွိပါဘူး။ ျမန္မာစစ္တပ္ေတြကေတာ့ ျပန္ဆုတ္ခြာသြားပါၿပီ။”

ဇူလုိင္လ ၂၃ ရက္ေန႔က စတင္ ၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္ေတြဟာ ဇူလိုင္လ ၂၄ ရက္ေန႔အထိ အဲဒီရြာထဲမွာ ရွိေနခဲ့တာပါ။ အခုေနာက္ဆံုး အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တပ္မဟာမႉး ေစာေဘာေက်ာ္ဟဲက ဆက္ရွင္းျပပါတယ္။

“အိမ္ေျခ ၁၀ ခုေလာက္ပဲ က်န္ပါတယ္။ က်န္တာေတြအားလံုး မီးေလာင္သြားပါၿပီ။ စစ္အစိုးရ တပ္ေတြကေတာ့ ေနာက္ရက္ပိုင္း အတြင္းေတာ့ လာႏိုင္မယ္ မထင္ဘူး။ ေနာက္တလ ႏွစ္လဆိုရင္ေတာ့ မေျပာႏုိင္ဘူး။”

အခုလို ဖာပြန္ခ႐ုိင္မွာ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ စီးပြားေရးနဲ႔ စုိက္ပ်ဳိးေရးအတြက္ အခ်က္အခ်ာက်တဲ့ သဒါးဒဲေက်းရြာ တုိက္ခိုက္ခံရတာဟာ ႀကီးမားတဲ့ ဆုံး႐ႈံးမႈ ျဖစ္တယ္လို႔ Free Burma Rangers အဖြဲ႕က ဆုိပါတယ္။

ဒီႏွစ္အတြင္း က်င္းပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲ မတိုင္မီ အပစ္အခတ္ရပ္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ေတြကို နယ္ျခားေစာင့္တပ္အျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းဖို႔ စစ္အစိုးရဘက္က ဖိအားေပးမႈေတြ ရွိေနသလို အပစ္အခတ္ မယူေသးတဲ့ လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႕ေတြနဲ႔ နီးစပ္တဲ့ အရပ္သား ေက်းရြာေတြမွာလည္း တိုက္ခိုက္မႈေတြ ရွိေနပါတယ္။ ခုရက္ပိုင္းအတြင္း နယ္ျခားေစာင့္တပ္အျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းဖို႔ ျငင္းဆိုထားတဲ့ ဗိုလ္မႉး ႏႈတ္ခမ္းေမြး ဦးေဆာင္တဲ့ DKBA တပ္ေဒသကို ျမန္မာစစ္တပ္က ထိုးစစ္ဆင္ဖို႔ ရွိတာေၾကာင့္ ျမ၀တီၿမိဳ႕ ေတာင္ပိုင္း ေကာ့ကရိတ္ခ႐ိုင္က အရပ္သား ရြာသူရြာသားေပါင္း ရာနဲ႔ခ်ီၿပီး ထုိင္းနယ္စပ္ဘက္ကို ထြက္ေျပးေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အခုေနာက္ဆံုး တိုက္ခိုက္ခံခဲ့ရတဲ့ သဒါးဒဲေက်းရြာဟာ ဆိုရင္လည္း ကရင္အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ (KNLA) တပ္မဟာ ၅ လႈပ္ရွားရာေနရာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုလို စစ္အစိုးရရဲ႕ အင္အားသံုး ႏွိမ္နင္းမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကရင္အမ်ဳိးသား အစည္းအ႐ံုး (KNU)၊ European Karen Network ေခၚ ဥေရာပတခြင္က ကရင္တိုင္းရင္းသားမ်ား ကြန္ယက္အဖြဲ႕နဲ႔ အတူ လန္ဒန္အေျခစိုက္ ခရစ္ယာန္ ေသြးစည္းညီၫြတ္ေရးအဖြဲ႕ (CSW) တုိ႔က ႐ႈတ္ခ်လုိက္ၿပီး ကရင္အပါအ၀င္ တျခား လူနည္းစု တိုင္းရင္းသား အရပ္သားေတြကို အင္အားသံုး တိုက္ခိုက္တာကို ရပ္တန္းက ရပ္ေရးအတြက္ ႏုိင္ငံတကာ အေနနဲ႔ စစ္အစိုးရကို ဖိအားေပးဖို႔ ေၾကညာခ်က္ေတြ ထုတ္ျပန္ၿပီး ေဆာ္ဩထားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာစစ္အစိုးရရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြဟာ လူသားမ်ဳိးႏြယ္အေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈနဲ႔ စစ္ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္ရာ ေရာက္မေရာက္ ကုလသမဂၢက ႀကီးမႉးၿပီး အထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္တရပ္ ဖြဲ႕စည္းေရးကိုလည္း အျမန္ဆံုး အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ ထပ္ေလာင္း တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယားဘက္က ရန္လိုမႈေတြကို အဟန္႔အတား ျဖစ္ေစဖို႔ ရည္ရြယ္ၿပီး အေမရိကန္နဲ႔ ေတာင္ကိုရီးယားတို႔ရဲ႕ ၃ ရက္ေျမာက္ စစ္ေရးေလ့က်င့္တဲ့ ဒီေန႔ အေရွ႕ပင္လယ္ထဲမွာ ႏွစ္ဘက္ စစ္သေဘၤာေတြကေန ပစ္ခတ္ေလ့က်င့္မႈေတြ၊ ေရနက္ဗံုး ႀကဲခ်မႈေတြကို ေလ့က်င့္ခဲ့ၾကပါတယ္။

အသံုးမျပဳေတာ့တဲ့ ေရငုပ္သေဘၤာတစင္းကို ေျမာက္ကိုရီးယား ေရငုပ္သေဘၤာလို သေဘာထားၿပီး ပစ္မွတ္ထား တိုက္ခိုက္ခဲ့တယ္လုိ႔ ေတာင္ကိုရီးယား ကာကြယ္ေရး တာဝန္ရွိသူေတြက ေျပာပါတယ္။

ဒီကေန႔ ပူးတြဲ စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈကို ကိုရီးယားကၽြန္းဆြယ္ အေရွ႕ဘက္ ၇၅ မိုင္ေလာက္နဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယား ေရပိုင္နက္ရဲ႕ ေတာင္ဘက္ေတြမွာ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကတာပါ။

အခုလို စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈေၾကာင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားတို႔ဘက္က ရန္လိုတဲ့ လုပ္ရပ္ေတြ ေနာင္မွာ လုပ္မလာေအာင္ အဟန္႔အတား ျဖစ္လိမ့္မယ္လို႔ အေမရိကန္ ေရတပ္သေဘၤာ USS George Washington ေပၚကေန ေရတပ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ဒန္ ကလြိဳက္ဒ္ (Dan Cloyd) က ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

မတ္လတုန္းက ေျမာက္ကိုရီးယား လက္ခ်က္နဲ႔ ေတာင္ကိုရီးယား စစ္သေဘၤာ နစ္ျမဳပ္ခဲ့ရတာလို႔ စံုစမ္းေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီးေနာက္မွာ ခုလို အေမရိကန္နဲ႔ ေတာင္ကိုရီးယား ေပါင္းၿပီး စစ္ေရးေလ့က်င္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၄ ရက္ၾကာမယ့္ ပူးတြဲ စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈကို ကိုးရီးယားစစ္ပြဲ ေျပၿငိမ္းတာ ၇၅ ႏွစ္ျပည့္ ႏွစ္ပတ္လည္ အထိမ္းအမွတ္နဲ႔ တုိက္ဆိုင္ျပဳလုပ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

BP ေရနံကုမၸဏီရဲ႕ အမႈေဆာင္ အရာရွိခ်ဳပ္အသစ္ ျဖစ္လာေတာ့မယ့္ ေဘာ့ဘ္ ဒပ္ဒ္ေလ (Bob Dudley) က သူ႔ရဲ႕ အဓိက ဦးစားေပး လုပ္ငန္းဟာ မကၠဆီကို ပင္လယ္ေကြ႕မွာ ပ်က္စီးသြားတဲ့ ေရနံတြင္းကို လံုး၀ ပိတ္ပစ္လိုက္ႏုိင္ဖို႔၊ ထြက္ထားတဲ့ ေရနံေတြကို ရွင္းလင္းဖို႔နဲ႔ ေဒသအေျခအေနကို ျပန္လည္ထိန္းသိမ္းဖို႔ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာလိုက္ပါတယ္။

BP ရဲ႕ လုပ္ငန္းလည္ပတ္ လုပ္ေဆာင္တဲ့ သဘာ၀ကို ေျပာင္းလဲပစ္ဖို႔နဲ႔ အခုလို ေဘးအႏၲရာယ္မ်ဳိး ေနာက္တႀကိမ္ ထပ္ျဖစ္မလာေအာင္ ကာကြယ္ တားဆီးႏုိင္ေရးအတြက္ လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ အစီအမံေတြ ခ်မွတ္ဖို႔ ျဖစ္တယ္လို႔ ABC ႐ုပ္ျမင္သံၾကားနဲ႔ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခန္း တခုမွာ ဒပ္ဒ္ေလက ေျပာသြားပါတယ္။

မကၠဆီကို ပင္လယ္ေကြ႕ ပင္လယ္ျပင္ထဲ ေရနံေတြ ထြက္ေနတဲ့ကိစၥကို ကိုင္တြယ္ပံုနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေ၀ဖန္ ေျပာဆိုခံရၿပီးတဲ့ေနာက္ အမႈေဆာင္ အရာရွိခ်ဳပ္ တုိနီ ေဟး၀ါ့ဒ္ (Tony Hayward) ဟာ ေအာက္တိုဘာလ ၁ ရက္ေန႔မွာ ရာထူးက ႏႈတ္ထြက္ေတာ့မွာျဖစ္ၿပီး ဒပ္ဒ္ေလက သူ႔ေနရာကို ဆက္ခံမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ပင္လယ္ေကြ႕ ကမ္း႐ိုးတန္းမွာ ႀကီးျပင္းခဲ့တဲ့ ဒပ္ဒ္ေလဟာ ၿဗိတိန္သွ်ပိုင္ BP ေရနံကုမၸဏီကို ဦးေဆာင္မယ့္ ပထမဆံုး အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသား ျဖစ္ပါတယ္။

အိႏၵိယႏိုင္ငံကို ခရီးလွည့္ေနတဲ့ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊဟာ ဒီကေန႔မွာ အိႏၵိယသမၼတ ပရာတီဘာ ပေတးလ္ (Pratibha Patil)၊ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ မန္မုိဟန္ ဆင္းဂ္ (Manmohan Singh) တို႔နဲ႔ ေတြ႕ဆံုခဲ့ပါတယ္။ နယူးေဒလီၿမိဳ႕ေတာ္ကို ေရာက္လာတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးနဲ႔ ဇနီးတို႔ကို သမၼတအိမ္ေတာ္မွာ အိႏၵိယ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးက ႏိုင္ငံေတာ္ အခမ္းအနားနဲ႔ ႀကိဳဆိုခဲ့တာပါ။

ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္နဲ႔ အိႏၵိယ ေခါင္းေဆာင္ေတြၾကား ၂ ႏိုင္ငံ ဆက္ဆံေရး ပိုမိုေကာင္းမြန္ဖို႔နဲ႔ ကုန္သြယ္ေရး တိုးျမႇင့္ေရး ကိစၥေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတယ္လုိ႔ အိႏၵိယကလာတဲ့ သတင္းေတြမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာနယ္စပ္ဘက္မွာ ခိုေအာင္းေနတဲ့ အိႏၵိယ သူပုန္ေတြကို ႏွိမ္နင္းေရး၊ လက္နက္ေမွာင္ခုိကူးမႈ ႏွိမ္နင္းေရးနဲ႔ ၂ ႏိုင္ငံနယ္စပ္ လံုၿခံဳေရး ကိစၥေတြအျပင္ ကုန္သြယ္ေရးဆိုင္ရာ စာခ်ဳပ္ ၅ ခုထက္ မနည္းကုိလည္း ႏွစ္ႏုိင္ငံ သေဘာတူ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၾကပါတယ္။

အိႏၵိယက EXIM ဘဏ္ကေန ျမန္မာကို ေခ်းထားတဲ့ ေခ်းေငြ ေဒၚလာ သန္း ၆၀ ကို ဆက္ၿပီး သက္တမ္းတိုး ေခ်းလိုက္တယ္လို႔ ႐ုိက္တာသတင္းမွာ ေရးထားပါတယ္။

အိႏၵိယနဲ႔ ျမန္မာ ဆက္ဆံေရးဟာ အင္မတန္ ေကာင္းမြန္ေနတယ္လုိ႔ ခရီးစဥ္မွာ ပါသြားတဲ့ အမ်ဳိးသား စီမံကိန္းနဲ႔ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ဝန္ႀကီး ဦးစိုးသာ ေျပာတာကိုလည္း AFP သတင္းမွာ ကိုးကား ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အိႏၵိယ ပုဂၢလိက လုပ္ငန္းေတြ အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စီးပြားေရးလုပ္ဖို႔ တိုက္တြန္းလိုတယ္လို႔လည္း ဝန္ႀကီး ဦးစိုးသာက ေျပာခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ ဒီမိုကေရစီေရး ႀကိဳးပမ္းမႈေတြကို အိႏၵိယႏိုင္ငံက အရင္က ေထာက္ခံခဲ့ေပမဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ အိႏၵိယ အစိုးရက ျမန္မာအေပၚထားတဲ့ ရပ္တည္ခ်က္ ေျပာင္းသြားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၀ စုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြနဲ႔ စီးပြားေရးအရေရာ၊ စစ္ေရးအရပါ အိႏၵိယက အဆက္အဆံ လုပ္လာၿပီး ျမန္မာအေပၚ အေရးယူ ဒဏ္ခတ္မႈေတြထက္ တိတ္တဆိတ္ နားခ်တာက ပိုၿပီး ထိေရာက္တယ္လုိ႔ အိႏၵိယက လက္ခံထားပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီနည္းက် ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ဖို႔နဲ႔ အတိုက္အခံေတြ၊ လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္ေရးကို အိႏၵိယက ျမန္မာကုိ တိုက္တြန္းမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္တဲ့အေၾကာင္း အေမရိကန္ အစိုးရက ေျပာထားပါတယ္။

တနဂၤေႏြေန႔ကတည္းက အိႏၵိယႏိုင္ငံကို ေရာက္ေနတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊနဲ႔ အဖြဲ႕ဟာ ၾကာသပေတးေန႔အထိ အိႏၵိယႏိုင္ငံမွာ ရွိေနမွာျဖစ္ၿပီး အိႏၵိယရဲ႕ IT နည္းပညာၿမိဳ႕ျဖစ္တဲ့ ဟုိက္ဒရာဘတ္ (Hyderabad) နဲ႔ စက္မႈၿမိဳ႕ျဖစ္တဲ့ ဂ်မ္းရွက္ဒ္ပူး (Jamshedpur) ၿမိဳ႕ေတြဆီကိုလည္း သြားဖို႔ အစီအစဥ္ ရွိပါတယ္။ ဒီေန႕မွာလည္း အိႏၵိယႏိုင္ငံက ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဗိသုကာႀကီး မဟတၱမဂႏၵီရဲ႕ ဂူဗိမာန္ကို သြားေရာက္ ဂါရဝျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊရဲ႕ ၅ ရက္ၾကာ အိႏၵိယ ခရီးစဥ္အတြင္းမွာ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားသူေတြကလည္း ကန္႔ကြက္ ဆႏၵျပမႈေတြ လုပ္ေနၾကပါတယ္။

ေဒသအတြင္း ေရွးအက်ဆံုး ဒီမိုကေရစီ ထြန္းကားခဲ့တဲ့ အိႏၵိယႏိုင္ငံလို တိုင္းျပည္မ်ဳိး အေနနဲ႔ အိမ္နီးခ်င္း ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒီမိုကေရစီေရးအတြက္ တြန္းတြန္းတိုက္တိုက္ ဖိအားေပး ေျပာဆိုသင့္တယ္ဆိုၿပီး နယူးေယာက္ခ္ အေျခစိုက္ လူ႕အခြင့္အေရး အဖဲြ႕ကေန လက္ရိွ အိႏိၵယႏိုင္ငံရဲ႕ ျမန္မာ့အေရး ဆိတ္ဆိတ္ေနမႈအေပၚ ျပစ္တင္ေ၀ဖန္လိုက္ပါတယ္။ အေသးစိတ္ကို စံုစမ္းေမးျမန္းထားတဲ့ ကိုသားၫြန္႕ဦးက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ျမန္မာစစ္အစိုးရ အႀကီးအကဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊရဲ႕ အိႏိၵယ ခရီးစဥ္အတြင္း ဒီကေန႕မွာေတာ့ အိႏၵိယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မန္မုိဟန္ ဆင္းဂ္ (Manmohan Singh) နဲ႔ ေတြ႕ဆံုဖို႔ ရိွပါတယ္။ အိႏိၵယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အေနနဲ႔ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္နဲ႔ ေတြ႕ဆံုတဲ့ အခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း လူ႕အခြင့္အေရး အေျခအေနနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကိုလည္း အေလးေပး ေဆြးေႏြးဖို႔ Human Rights Watch လူ႕အခြင့္အေရး အဖဲြ႕ႀကီးက တိုက္တြန္းလိုက္တာပါ။ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ေတြ႕ဆံုစဥ္မွာ ေသခ်ာေပါက္ ေဆြးေႏြးမယ္လို႔ ယူဆရမယ့္ စီးပြားေရးနဲ႔ လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြေၾကာင့္ေတာ့ ျမန္မာျပည္သူေတြရဲ႕ အေျခခံလြတ္လပ္ခြင့္ အကာအကြယ္ေပးဖို႔ အေၾကာင္းရပ္ကို ခ်န္လွပ္မထားသင့္ဘူးလို႔ လူ႕အခြင့္အေရး အဖဲြ႕က သတိေပးခဲ့ပါတယ္။

ေဒသတြင္း ေရွးအက်ဆံုး ဒီမိုကေရစီ ထြန္းကားတဲ့ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံ အေနနဲ႔ေတာ့ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လုပ္မယ့္ ေရြးေကာက္ပဲြကိစၥ လြတ္လပ္မွ်တဖို႔ကို ေထာက္ျပ ေ၀ဖန္ ေျပာဆိုသင့္တယ္လို႔ လူ႕အခြင့္အေရး အဖဲြ႕က တိုက္တြန္းထားပါတယ္။ အိႏၵိယႏိုင္ငံဟာ ျမန္မာနဲ႔ စီးပြားေရးအရ အေတာ္ေလး ေျပာဆို ပတ္သက္ေနႏိုင္တဲ့ အဆင့္ကေန ေရွ႕တိုးေဆာင္ရြက္ပါလို႔ HRW လူ႕အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကပ္မႈအဖဲြ႕ ၀ါရွင္တန္႐ံုး ဒါ႐ိုက္တာ ဆုိဖီ ရစ္ခ်တ္ဒ္ဆန္ (Sophie Richardson) က ေျပာပါတယ္။

“က်မအထင္ေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း အိႏၵိယႏိုင္ငံက ျမန္မာအစိုးရကို ေျပာဆို ေဖ်ာင္းဖ်ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အေသအခ်ာ ႀကိဳးမွ မႀကိဳးစားတာ။ အိႏၵိယအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာ စီးပြားေရး အက်ဳိးစီးပြားေတြ ရိွပါတယ္။ တရား၀င္ ထုတ္သာမေျပာတာ၊ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ မူ၀ါဒ ဆံုးျဖတ္မႈေတြမွာ အိႏၵိယက ပါ၀င္ပတ္သက္ေနပါတယ္။ ဒီအေျခအေနကေန အျပဳသေဘာေဆာင္ၿပီး ေရွ႕တိုး လုပ္ေဆာင္သင့္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စစ္မွန္တဲ့ ဒီမိုကေရစီေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ဖို႔နဲ႔ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ အေပၚမွာ တာ၀န္ယူ ေျဖရွင္းဖို႔ ကိစၥေတြကို တြန္းအားေပး ေဆာင္ရြက္သင့္ပါတယ္။”

ျမန္မာအစိုးရ အေနနဲ႔ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ဆက္လုပ္ေနမယ္၊ ဒီမိုကေရစီ တိုးတက္မႈေတြ မလုပ္ႏိုင္ဘူးဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသာမက အိႏၵိယ အပါအ၀င္ ေဒသအတြင္း အျခားႏုိင္ငံေတြကိုပါ အက်ပ္အတည္း ျဖစ္ေစလိမ့္မယ္ ဆိုတာကို အခု ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊ ခရီးစဥ္အတြင္းမွာ အိႏိၵယဘက္က သေဘာေပါက္ေအာင္ ေျပာဆိုသင့္တယ္လို႕ လူ႕အခြင့္အေရးအဖဲြ႕က ေထာက္ျပပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ အိႏၵိယအစိုးရ အေနနဲ႔ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊကို ဒီမိုကေရစီေရး၊ လူ႕အခြင့္အေရး ကိစၥေတြ ေျပာမလား ဆိုတာကေတာ့ သံသယ ၀င္စရာပါ။ ေလ့လာသူ အခ်ဳိ႕ကေတာ့ စီးပြားေရးနဲ႕ အျခား ႏွစ္ႏိုင္ငံ ကုန္သြယ္ေရး ကိစၥေတြကိုပဲ အေလးေပး ေဆြးေႏြးေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ အခုလို မ်က္ႏွာနာစရာေတြကိုေတာ့ ေျပာႏိုင္ေခ် မရိွဘူးလို႔ တြက္ပါတယ္။

အိႏိၵယႏိုင္ငံ အေနနဲ႔ကလည္း အခုႏွစ္ေတြ ေနာက္ပိုင္းမွာ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေျပာတာဆိုတာ သိပ္မေတြ႕ရေတာ့လို႔ပါ။ ေတာင္အာရွေဒသ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ကိစၥေတြ ဦးေဆာင္ေျပာေနတဲ့ အိႏၵိယလို ႏိုင္ငံမ်ဳိးက အိမ္နီးခ်င္း ျမန္မာကိစၥမွာေတာ့ ဆိတ္ဆိတ္ေနတာဟာ အေတာ္ အံ့အားသင့္ တုန္လႈပ္စရာပဲလို႔လည္း ဆုိဖီ ရစ္ခ်တ္ဒ္ဆန္က ေ၀ဖန္ပါတယ္။

“အိႏိၵယအစိုးရ အေနနဲ႔ တခ်ိန္လံုးလိုလို ပါကစၥတန္၊ ကက္ရ္ွမီးယား၊ အာဖဂန္နစၥတန္ စတဲ့ႏိုင္ငံေတြ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ကိစၥမွာ တြန္းအားေပး ေဆာင္ရြက္ေနတာေတြပဲ ေတြ႕ေနရပါတယ္။ ဒီလို အခန္းက႑မ်ဳိးမွာ လုပ္ေဆာင္ေနႏိုင္ရဲ႕နဲ႕ အျပဳသေဘာ အေနနဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရဲ႕သားနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒီမိုကေရစီေရးမွာက်ေတာ့ ခပ္ဆိတ္ဆိတ္ ေနေနတာ အေတာ္ေလး တုန္လႈပ္ အ့ံၾသစရာပါပဲ။”

ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊရဲ႕ အခုလို ရွားရွားပါးပါး ႏိုင္ငံျခားခရီးစဥ္ တခုမွာ ျမန္မာ့အေရး ႏိုင္ငံတကာက ဘယ္လို သေဘာထားေနသလဲ ဆိုတာ အိႏိၵယအစိုးရ အေနနဲ႔ ေျပာဖို႔ဆိုဖို႔ သင့္တယ္လို႔ ယူဆသူေတြကေတာ့ အေတာ္မ်ားမ်ားပါ။ အိႏၵိယလို အိမ္နီးခ်င္း တိုင္းျပည္ေတြ အေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အေျပာင္းအလဲ လုပ္ဖို႔ေတာ့ လိုအပ္ေနၿပီ ဆိုတာကို ေျပာဆိုတိုက္တြန္းဖို႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အေနနဲ႔ အားေပး တိုက္တြန္းတယ္လို႔လည္း ၿပီးခဲ့တဲ့ ေသာၾကာေန႕က အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန ေျပာခြင့္ရသူက ေျပာခဲ့ပါတယ္။

အာဖဂန္နစၥတန္စစ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၆ လအတြင္း လွ်ဳိ႕၀ွက္ အေမရိကန္ စစ္ဘက္ အစီရင္ခံစာေတြလုိ႔ ဆုိတဲ့ ေပါက္ၾကားခဲ့တဲ့ စာရြက္စာတမ္းေတြကို အမ်ားသိေအာင္ ထုတ္ျပန္မႈအေပၚ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ်လုိက္ပါတယ္။

Wikileaks ၀က္ဘ္ဆုိက္မွာ လွ်ဳိ႕၀ွက္ အစီရင္ခံစာေပါင္း ၉၁,၀၀၀ နဲ႔ ၇၆,၀၀၀ ကို တင္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအထဲမွာ ႏုိင္ငံျခား တပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြက သူပုန္ပစ္မွတ္ေတြကို ၀င္ေရာက္ စီးနင္းရာမွာ အရပ္ဘက္ ေသဆုံးမႈေတြ ပါ၀င္ေၾကာင္း အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္ေတြကုိ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

စာရြက္စာတမ္းေတြမွာ ပါကစၥတန္ ေထာက္လွမ္းေရးဌာနက အာဖဂန္ သူပုန္ေတြကို အကူအညီ ေပးေနေၾကာင္းလည္း စြပ္စြဲ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အိမ္ျဖဴေတာ္ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ေရာဘတ္ ဂစ္ဘ္စ္ (Robert Gibbs) က အခုလုိ ေပါက္ၾကားမႈေတြဟာ ဥပေဒကို ခ်ဳိးေဖာက္ရာ ေရာက္တယ္လို႔ ဆုိၿပီး အေမရိကန္ စစ္တပ္အျပင္ မဟာမိတ္ေတြကိုပါ အႏၲရာယ္ ရွိေစႏုိင္တယ္လို႔ သတင္းေထာက္ေတြကို တနလၤာေန႔က ေျပာခဲ့ပါတယ္။

စာရြက္စာတမ္းေတြမွာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေဖာ္ထုတ္မႈေတြေတာ့ မရွိေၾကာင္း၊ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အေနနဲ႔ အရပ္ဘက္ ေသဆုံး ဒဏ္ရာရရွိမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္းနဲ႔ ပါကစၥတန္ အေနနဲ႔ စစ္ေသြးႂကြေတြအတြက္ ခုိကုိးရာေနရာ ျဖစ္ခဲ့တာ ၾကာၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ဂစ္ဘ္စ္က ေျပာပါတယ္။

Wilileaks ကုိ မတည္ခဲ့သူ ဂ်ဴလီယန္ အာစန္း (Julian Assange) ကေတာ့ အေထာက္အထားေတြဟာ စစ္ရာဇ၀တ္မႈေတြ က်ဴးလြန္ေၾကာင္း သက္ေသျပရာ ေရာက္တယ္လို႔ သူယူဆေၾကာင္း လန္ဒန္မွာ သတင္းေထာက္ေတြကို တနလၤာေန႔က ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္ရာ ေျမာက္မေျမာက္ကုိေတာ့ သက္ဆုိင္ရာ တရား႐ုံးေတာ္ေတြက အဆုံးအျဖတ္ ေပးရမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

အာဖဂန္နစၥတန္ ေတာင္ပိုင္း ဟယ္မန္ျပည္နယ္မွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေသာၾကာေန႔ ေနတိုးတပ္က ဒံုးက်ည္နဲ႔ တိုက္ခိုက္တာေၾကာင့္ အရပ္သား ၅၂ ဦး ေသဆံုးခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ အာဖဂန္သမၼတ ဟာမစ္ ကာဇိုင္း (Hamid Karzai) ေျပာဆိုခ်က္ အေပၚမွာ အာဖဂန္မွာရိွတဲ့ ISAF ႏိုင္ငံတကာ လံုၿခံဳေရးတပ္က အျငင္းပြားေနပါတယ္။

တနလၤာေန႔ ထုတ္ျပန္တဲ့ ISAF ေၾကညာခ်က္မွာေတာ့ ေနတိုးတပ္နဲ႔ အာဖဂန္အစိုးရ ပူးေပါင္း စံုစမ္း စစ္ေဆးမႈေတြအတြင္း အရပ္သားေတြ ေသေက် ထိခိုက္တယ္ဆိုတဲ့ အေထာက္အထားမ်ဳိးေတြ မေတြ႕ရေသးဘူးလို႔ ISAF ေျပာခြင့္ရသူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ဂရက္ စမစ္သ္ (Greg Smith) က ေျပာပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း အာဖဂန္ ေထာက္လွမ္းေရးတပ္ဖဲြ႕ရဲ႕ စံုစမ္း ေထာက္လွမ္းခ်က္အရ ေနတိုးတပ္ရဲ႕ ဒံုးက်ည္ဟာ ဟယ္မန္ျပည္နယ္ ဆန္ဂင္းခ႐ိုင္က အိမ္တလံုးေပၚကို က်ေရာက္ခဲ့တယ္လို႔ မစၥတာကာဇိုင္းက တနလၤာေန႕မွာပဲ ေျပာပါတယ္။

ေနတိုး ဦးေဆာင္တဲ့ ၫြန္႔ေပါင္းတပ္ဖဲြ႕ေတြနဲ႔ တာလီဘန္ ေသာင္းက်န္းသူေတြ အၾကား တိုက္ပဲြေတြကေန ေရွာင္ၿပီး အရပ္သားေတြဟာ အဲဒီအိမ္ထဲမွာ ခိုေအာင္းေနၾကတာ ျဖစ္တယ္လို႔ အာဖဂန္ တာ၀န္ရိွသူေတြက ေျပာပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း အဲဒီေက်းရြာမွာ အရပ္သားေတြ ထိခိုက္ ေသေက်တယ္ဆိုတဲ့ အခုလို စြပ္စဲြခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ခိုင္မာတဲ့ အေထာက္အထား မရိွဘူးလို႔ ISAF ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး စမစ္သ္က ေျပာပါတယ္။

အခုကိစၥမွာ အာဖဂန္သမၼတ ကာဇိုင္းနဲ႔ မဟာမိတ္တပ္ေတြအၾကား သတင္းအခ်က္အလက္ ကဲြလဲြေနမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေျဖရွင္းခ်က္ေတြ မေတြ႕ရေသးပါဘူး။

ထိုင္းအာဏာရ ပါတီက ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အႏုိင္ရရွိလုိက္တာေၾကာင့္ လမ္းမမ်ားေပၚမွာ အၾကမ္းဖက္ ဆႏၵျပမႈေတြကို လုံၿခဳံေရးတပ္ေတြက ႏွိမ္နင္းၿပီး ၂ လအၾကာမွာ လူထုရဲ႕ သေဘာထား ဆႏၵကို စမ္းသပ္လုိက္တာ ျဖစ္တယ္လို႔ အႏုိင္ရပါတီက ေျပာပါတယ္။

ဒီမုိကရက္ပါတီ ကုိယ္စားလွယ္ ပါနစ္ရွ္ ၀ီကီစထရက္သ္ (Panich Vikitsreth) က ဘန္ေကာက္မွာ တနဂၤေႏြေန႔ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ သူ အႏုိင္ရလုိက္တာဟာ လူ ၉၀ ေသဆုံးခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡကို အစိုးရက ကုိင္တြယ္ ေျဖရွင္းမႈအေပၚ လူထုက ေထာက္ခံတာကို ျပသရာ ေရာက္တယ္လို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။

အတည္မျပဳရေသးတဲ့ အႏိုင္အ႐ႈံး စာရင္းေတြအရ သူက မဲ ၅၄% ရရွိထားပါတယ္။

ပါနစ္ရွ္နဲ႔ ယွဥ္ၿပိဳင္သူ ခုိးေကာ့ ပီကူးလ္ေသာင္ (Kokaew Pikulthong) ကေတာ့ ရွပ္နီ၀တ္ ဆႏၵျပသူေတြ ဦးေဆာင္ခဲ့လို႔ အက်ဥ္းက်ေနသူ ျဖစ္ပါတယ္။

ခုိးေကာ့ဟာ မဲ ၄၀% ရရွိတယ္ ဆုိရင္ေတာ့ ရွပ္နီလႈပ္ရွားမႈဟာ အားေကာင္းၿပီး ေသြးစည္းဆဲရွိတယ္ ဆုိတာကို ျပသရာ ေရာက္တယ္လို႔ တသီးပုဂၢလ အကဲခတ္ေတြက ေျပာပါတယ္။

မဲ႐ုံေတြ အပိတ္မွာ ဗုံးေပါက္ကြဲခဲ့လို႔ လူ ၁ ဦးေသဆုံးၿပီး ၁၀ ဦး ဒဏ္ရာရရွိခဲ့တဲ့ အမႈကို ရဲက စုံစမ္း စစ္ေဆးေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒဏ္ရာရသူေတြအနက္ တဦးဟာ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီး ျဖစ္တယ္လို႔လည္း သတင္းေတြမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။