ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံမွာ နာမည္ေက်ာ္ၾကားလူသိမ်ားတဲ့ Britain got Talent ရဲ့ judge တစ္ဦးျဖစ္သူ၊ဂ်ာနယ္လစ္ နဲ႕ တယ္လီဗီးရွင္း presenter လဲျဖစ္တဲ့ ပီရာ့စ္ေမာ္ဂန္ (Piers Morgan) ဟာ ရွန္ဟိုင္း ျမိဳ႕ၾကီးရဲ့ႂကြယ္ဝ ခ်မ္းသာမႈနဲ႕ လူေနမႈ အဆင့္ျမင့္မားမႈေတြကို ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က် သြားေရာက္ ေလ့လာလည္ပတ္ျပီး ေမးျမန္းေတြ႔ ဆံုခဲ့တဲ့ အစီအစဥ္ တစ္ခု ကို ၿဗိတိသွ် တယ္လီဗီးရွင္း ITV ကေနတင္ဆက္ခဲ့ပါတယ္။ သူ႕ရဲ့တင္ျပလိုမႈဟာ တရုတ္ႏိုင္ငံမွာ လူ႕အခြင့္ေရးေတြဆုံးရွုံးေန တာေတြကိုေျပာခ်င္ပံုရပါတယ္၊ ေနာက္တစ္ခုက တရုတ္ျပည္ၾကီး ကမာၻၾကီးကို သိမ္းခါနီးျပီးဆိုျပီး လူအမ်ားကိုသိေစခ်င္ပုံလဲရပါတယ္၊ ဒါ့အျပင္ တရုတ္ျပည္ၾကီးဟာ သူခိုးၾကီးပါလို႕လဲ ကမာၻၾကီးကို သိေစျခင္ပံုလဲပါ ပါတယ္။ မွန္ပါတယ္ သူေျပာသလိုပဲ က်မတို႕ရဲ့ အိမ္ထဲကိုၾကည့္လိုက္မယ္ဆိုရင္ ရွစ္ဆယ္ရာခိုင္ႏႈံး ေသာအသုံးအေဆာင္ေတြဟာ တစ္ရုတ္ျပည္ကပါ၊ မူရင္း အေမရိကန္ တို႕ဂ်ာမဏီတို႕ျဖစ္ တာေတာင္မွ ထုတ္လုပ္တာက တစ္ရုတ္ျပည္ကပါ။ျပင္သစ္ကနာမီၾကီးဝိုင္ ေတြလဲရွန္ဟိုင္းတစ္ဝိုက္မွာတင္ထုတ္လုပ္တာပါ၊ ေရခဲေသတၱာ၊အဝတ္ေလွ်ာ္စက္တို႕ကအစ ခေလးကစားစရာ အရုပ္အဆုံးတစ္ရုတ္ျပည္ကပါပဲ။
ဒါဟာဘာျဖစ္လို႕လဲဆိုတာရွင္းပါတယ္၊ ပီရာ့စ္ေမာ္ဂန္ (Piers Morgan) တင္ျပခဲ့သလိုပဲ တစ္ရုတ္ျပည္ ရဲ့ကုန္စည္ထုတ္လုပ္မႈ မွန္သမွ်ဟာ အေနာက္နိင္ငံေတြက နမူနာယူျပီး ပိုေစ်းသက္သာ ပိုေကာင္းေအာင္ထုတ္လုပ္ထားလို႕ပါပဲ၊ ေစ်းသက္သာတဲ့အတြက္ တစ္ကမာၻလုံးသူ႕ဆီက အားေပးၾကတာပါပဲ၊ သူေရာက္ခဲ့သမွ် ေဟာ္တယ္၊ စတိုးဆိုင္၊ ေကာ္ဖီဆိုင္ ေနာက္ဆုံးေဘာလုံးပြဲအဆုံး အေနာက္ ႏိုင္ငံရဲ့အျပင္အဆင္ေတြနဲ႕ အရသာေတြပါပဲ၊ ေဘာလုံးပြဲရဲ့ ေၾကာ္ျငာစာတမ္း နဲ႕ အလံ ေတြဟာ လီဗာပူးအသင္းရဲ့ ဒီဇိုင္းေတြနဲ႕ဆင္ဆင္ တူေနတယ္လို႕ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ေဟာ္တယ္ရဲ့ အစားအေသာက္ေတြစားရ တာလဲသူ႕ကိုယ္သူရွန္ဟိုင္းေရာက္ေနတယ္ လို႕မထင္မိပဲအဂၤလန္မွာပဲလို႕ ခံစားခဲ့ရပါတယ္တဲ့၊ အသက္သုံးဆယ္အရြယ္ သေဘာၤေတြပိုင္တဲ့ ၊ ႏိုင္ငံျခားကုန္စည္ကူးသန္းေရးကို လုပ္ေဆာင္ေနသူ၊တစ္ရုတ္အမ်ိဳးသမီး သန္းႂကြယ္သူေ႒းမေလးကလဲ တစ္ရုတ္ႏိုင္ငံၾကီးဟာ မၾကာခင္မွာပဲ ကမာၻ႔ အခ်မ္းသာဆုံး နံပတ္ တစ္ ျဖစ္ေတာ့မယ္ ဆိုတာ သူမအခိုင္မာယံုၾကည္ ေၾကာင္း သူ႕ကိုေျပာခဲ့ပါတယ္။
သူမေျပာသလိုပဲ ဆယ္စုႏွစ္ တစ္ခုအတြင္းမွာ သန္းႂကြယ္သူေ႒း ေတြတရုတ္ႏိုင္ငံမွာ ဒီေရတက္သလိုတိုးလာေပမဲ့ အေမရိကန္၊ျဗိတိန္နဲ႕ဂ်ာမဏီတို႕မွာ အလုပ္လက္မဲ့ ေတြ ကေတာင္လိုပုံလာခဲ့ပါျပီး၊ တရုတ္ျပည္ကားစက္ရုံကအလုပ္သမားေတြ ရဲ့လစာဟာ ျဗိတိန္အလုပ္သမားေတြထက္ျမင့္မားသလို၊ ေဟာ္တယ္ ဝန္ထမ္းေတြရဲ့လစာဟာလဲ မနဲလွေၾကာင္း ပီရာ့စ္ေမာ္ဂန္ (Piers Morgan) ေတြ႔ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အလုပ္သမားေတြဘက္က ကာကြယ္ေပးတဲ့ အလုပ္သမားသမၼဂၢေတြ မရွိသလို ေဟာ္တယ္ဝန္ထမ္းေတြရဲ့ေန႕လည္ နားခ်ိန္ဟာ အလြန္နဲျပီး ေနာက္ကက်ားလိုက္သလို ေန႕လည္စာကို အျမန္စားရတဲ့အေၾကာင္း ေတြသိခဲ့ရတယ္လို႕လဲဆိုပါတယ္၊ အင္တာနက္မွာလဲ ဆင္ဆာ ေတြ နဲ႕ကန္႕သတ္ မႈေတြကိုေတြ႕ရွိတယ္လို႕တင္ျပခဲ့ပါတယ္။
ဒါေပမဲ့လဲ လူအမ်ားစု ဟာအဲဒီအခ်က္ေတြကို ဘယ္လိုမွမခံစားရပါဘူး၊ လူငယ္မ်ားဟာလဲ ေနာက္ဆုံးေပၚဒီဇိုင္းနားဝတ္စံုမ်ားနဲ႕၊ ေခတ္မွီ တိုက္ခန္းမ်ားမွာ ဇိမ္ခံပစၥည္း အျပည့္အစုံနဲ႕ေနထိုင္ျပီး အေကာင္းစား ကလပ္ေတြမွာ လြတ္လပ္စြာပါဝင္ဆင္ႏြဲေနႏိုင္တဲ့ဘဝမွာ လူ႕အခြင့္ေရးဆိုတဲ့ စကားလုံးကို သိေတာင္သိပုံမရၾကပါဘူးလို႕ဆိုခဲ့ပါတယ္၊ တရုတ္လူမ်ိဳး အသက္ေျခာက္ဆယ္နီးပါး အိမ္ပိုင္ရွင္လူၾကီးတစ္ေယာက္ကလဲ အစိုးရအမိန္႕အရ အဆင့္မွီကြန္ဒို ေတြေဆာက္ ဖို႕အတြက္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာေနခဲ့တဲ့ သူ႕ကိုယ္ပိုင္အိမ္ကေန ျမိဳ႕ျပင္ကို ေျပာင္းရသည့္တိုင္ေအာင္ "ရွန္ဟိုင္းသားတစ္ေယာက္အေနနဲ႕ ရွန္ဟိုင္းျမိဳ႕ၾကီးတိုးတက္ဖို႕ စေတးရတာကို ေက်နပ္ပါတယ္၊ အိမ္ေျပာင္းရတဲ့အတြက္ဝမ္းနဲေပမဲ့ အစိုးရကိုေတာ့ ဘယ္လိုမွအဆိုးမျမင္ေၾကာင္း" ေျပာၾကားသြားခဲ့ပါတယ္။ လူငယ္လူရြယ္ မ်ားကလဲ "က်မတို႕ဒီအခ်က္ကိုမစဥ္းစားမိၾကပါဘူး" လို႕ဆိုခဲ့ပါတယ္။
ေနာက္ဆုံးမွာေတာ့ ပီရာ့စ္ေမာ္ဂန္ (Piers Morgan) အေနနဲ႕ လူ႕အခြင့္ေရးဆိုတာ သုံးေလးခြန္းထက္ပို မေျပာႏိုင္ခဲ့ပဲ ရွန္ဟိုင္းရဲ့ေရာက္ေလရာေနရာတိုင္းမွာ "ဒါလဲငါတို႕ေတြကို တုထားတာ၊ဒီတစ္ခုလဲ ငါတို႕ေတြစီကပုံတူကူးထားတာ၊ ဒီပုံစံလဲငါတို႕ဒီဇိုင္း၊ ဒီအရသာလဲ ငါတို႕ေတြဆီကနဲ႕တစ္ထပ္ တည္းပဲ" ဆိုတဲ့အေျပာ ေတြနဲ႕အဆုံးသပ္သြားခဲ့ပါတယ္။ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခဲ့သမွ် တစ္ရုပ္ လူမ်ိဳး အမ်ားစုဟာလဲ "တစ္ရုတ္ျပည္ရဲ့မနက္ဖန္ဟာဒီေန႕ထက္အျမဲတမ္းပိုေကာင္းေနမယ္ ဆိုတာကိုယုံၾကည္ေၾကာင္း" တစ္ေလသံထဲ ထြက္ၾကတာကို ၾကားခဲ့ျမင္ခဲ့ရေၾကာင္းတင္ျပသြားခဲ့ပါတယ္။
ဒီအစီစဥ္နဲ႕ ပတ္သက္ျပီး သုံးသပ္မိတာကေတာ့ ကြန္ျမဴနစ္ႏိုင္ငံတစ္ခုရဲ့ အင္အားၾကီးမားလာမႈကို အရင္းရွင္ႏိုင္ငံေတ ြတံုလႈပ္ေနၾကပါျပီ၊ တရုပ္ႏိုင္ငံဟာ ကြန္ျမဴနစ္ပါဝါကို အရင္းရွင္စီးပြါးေရးစနစ္နဲ႕ ေရာလႇ်က္ျပီး ကမာၻၾကီးကို ကိုင္လႈပ္လိုက္တာပါပဲ၊ ႏိုင္ငံတစ္ခုၾကီးပြါးတိုးတက္မႈမွာ ဒီမိုကေရစီကအဓိကလား၊ လူ႕အခြင့္ေရးဆိုတာေရာ၊ ဒါေတြအားလုံးကို တရုတ္ႏိုင္ငံက ဆယ္ႏွစ္အတြင္းမွာ ေျဖသြားပါျပီ၊ အင္တာနက္သုံးစြဲ မႈကန္႕သပ္တာေတြဟာလဲတစ္ရုတ္အစိုးရမွာ ခိုင္လုံတဲ့အေၾကာင္းရွိပုံရပါတယ္၊ အရင္းရွင္စနစ္ကိုေမြးစားျပီးေနာက္ သူ႕ရဲ့ ေနာက္လိုက္ Globalization, Multiculture နဲ႕ Human rights ေတြကို အဝင္မခံခ်င္တာျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြမွာ multiculture ေၾကာင့္ ျပႆနာေတြတစ္ေန႕ထက္တစ္ေန႕ပိုရွုပ္ေထြးျပီး အၾကမ္းဖက္ ဗုံးခြဲမႈေတြမ်ားလာတာရယ္၊ မြတ္ဆလင္ေတြက လူ႕အခြင့္ေရးဆိုတာကို အလြန္အမင္း အလြဲသုံးစားလုပ္ေနပံုေတြရယ္၊ အမဲ လူမ်ိဳးမ်ား ရဲ့ လူမ်ိဳးေရးအရွုပ္အရွင္းေတြ ဟာ အတုယူေကာင္းတဲ့ တရုတ္ အတြက္ စဥ္းစားစရာေတြပါ။
အေနာက္ႏိုင္ငံေတြက ဘယ္လိုပဲသူခိုး လို႕စြတ္စြဲ၊ လူ႕အခြင့္ေရး အျပည့္မရဘူးပဲေျပာေျပာ တရုတ္ႏိုင္ငံ ဟာကမာၻမွာ လက္ရွိစီးပြါးေရးအင္အား အၾကီးမားဆုံးဆိုတာ....................................
ျမနႏၵာ